ایجاد سوئز دوم در دل صحرای سینا

چندی پیش کانال جدید سوئز در مصر با حضور عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر با حضور مقامات عالی رتبه دیگر کشورها افتتاح شد. این کانال که با هزینه‌ای بیش از هشت میلیارد دلار با همکاری یک کنسرسیوم خارجی از جمله کشورهای هلند، بلژیک و هند کمی بیش از یک سال پیش کارش را شروع کرده بود با حجم خاکبرداری قابل توجه ۲۵۰ میلیون متر مکعبی تقریبا دو هفته پیش به پایان رسیده بود. اما باتوجه به تمام بررسی‌ها و عبور آزمایشی خطوط کشتیرانی از آن، ۶ آگوست سال ۲۰۱۵ میلادی در مراسمی رسمی از سوی رئیس جمهوری مصر ژنرال عبدالفتاح السیسی که با لباس نظامی با یک قایق تاریخی از مقابل جایگاه مهمانان عبور کرد، رسما کارش را آغاز کرد.

ایده کهن، نیاز امروز

اهمیت ایده ساخت این کانال جدید که از سوی السیسی مطرح شده است، همانند تصمیم تاریخی جمال عبدالناصر، رئیس جمهور سوسیالیست مصر درگذشته است که در آن زمان فرمان ملی شدن کانال را صادر کرد و توانست اقتصاد این کشور را متحول کند. عبدالناصر در ۱۹۵۶ میلادی با صدور غیرمنتظره فرمان ملی شدن کانال سوئز، توانست اداره این آبراهه مهم بین‌المللی از کشورهای انگلستان، فرانسه و رژیم صهیونیستی را با درگیری‌های گسترده به نام «بحران سوئز» در بخشی از خاک مصر، بازپس گیرد و اقتصاد مصر را که در آن زمان نیازمند جانی دوباره بود، زنده کند.
السیسی در کنفرانس خبری مربوط به خبر افتتاح این آبراهه نوین در صنعت حمل و نقل دریایی با اشاره به برگزاری کنفرانس سرمایه‌گذاری مصر نوین که چندی پیش باحضور سران برخی از کشورهای عرب در شرم‌الشیخ برگزار شده بود، گفت: هرچند ایده مصر نوین نیازمند سرمایه‌گذاری و البته استفاده از منابع اقتصادی گسترده است و اکنون اقتصاد مصر به دلیل درگیری‌های سه سال گذشته آسیب پذیر شده اما برای ساخت کانال سوئز قصد استفاده از منابع خارجی نداریم و می خواهیم تمام کار را با سرمایه مصری انجام دهیم.

وی افزود: بنابراین با توجه به این موضوع که در شرایط فعلی مصر نیازمند تحول تازه اقتصادی در زندگی و معیشت مردم است ایده ساخت این کانال را طراحی کردیم.

کاری عظیم؛ درآمدی هنگفت
براساس اطلاعات موجود از قرارداد ساخت و طراحی این کانال جدید، سوئز نوین که با عرض بیش از ۱۰۰ متر و عمق ۲۴ متر در طول نزدیک به ۴۰ کیلومتر با خاکبرداری بیش از ۲۵۸ میلیون متر مکعب از صحرا و هزینه‌ای بیش از هشت میلیارد دلار افتتاح شد، می‌تواند سالانه حجم قابل توجهی به اقتصاد ضعیف مصر که خالی از گردشگران شده است کمک کند، به شکلی که در صورت تکمیل کل پروژه و شهرک های صنعتی اطرافش، ‌در آینده درآمد مصر از این منطقه تا ۱۰۰میلیارد دلار در سال خواهد رسید. مسئولان اداره کانال سوئز می‌گویند: افتتاح این پروژه عظیم و کم نظیر در سطح جهان با افزایش تردد کشتی‌ها از تعداد ۴۶ فروند کنونی به ۹۷ کشتی در روز می‌تواند تحولی عظیم در جابه جایی کالابین قاره‌های مختلف ایجاد کند.
آدمیرال مهاب مانیش، رئیس هیات اداره کننده کانال سوئز در کنفرانس خبری قبل از افتتاحیه این کانال گفت: با توجه به امکانات موجود کانال سوئز قدیمی، هنگامی که دو کشتی در جهت مخالف قصد عبور از کانال را داشتند در میانه راه یکی از کشتی‌ها باید در دریاچه تمساح برای مدتی منتظر می‌ماند تا کشتی دیگر (مسیر جنوب به شمال) از کانال عبور می‌کرد که گاهی این توقف به بیش از ۱۸ ساعت می‌رسید. اما امروز دیگر خبری از توقف نیست.

به گفته این مقام مسئول، اکنون مصر از محل کانال سوئز سالانه نزدیک به ۵/۴ میلیارد یورو درآمد کسب می‌کند و با افزایش توان عبور و مرور منطقه با افتتاح کانال دوم این مبلغ تا سال ۲۰۲۳ به نزدیک ۱۵ میلیارد یورو افزایش خواهد یافت اما در افق کوتاه مدت توان درآمدزایی کانال سوئز برای مصر باستانی نزدیک به دوبرابر خواهد شد.

طرحی ملی، سرمایه مصری
همان طور که رئیس جمهور مصر گفته است، کل مبلغ هشت میلیارد دلار هزینه ساخت سوئز دوم به صورت ملی و بدون هیچ وام یا سرمایه خارجی تامین شده است. به این صورت که تقریبا یک سال قبل از اجرایی شدن این طرح دولت مصر با اعلام این طرح ملی اقدام به انتشار اوراق قرضه کرد .
جمال عبدالرحمن، یکی از مقامات اقتصادی مصر در این باره به یورونیوز گفت: یکی از افتخارات دولت السیسی این موضوع بود که هیچ پول خارجی را وارد این طرح نکرد اما جالب‌ترین موضوع درباره تامین هزینه کل مبلغ مورد نیاز مدت زمان و شرایط فروش اوراق قرضه بود که از سوی مردم مصر بخوبی مورد استقبال قرار گرفت.
وی افزود: همان طور که می‌دانیم اکنون اصلی ترین صنعت مصر یعنی گردشگری دوران بسیار سختی را سپری می‌کند و هنگام اعلام خبر فروش اوراق قرضه، زیاد مطمئن نبودیم که بتوانیم این اوراق را به فروش برسانیم اما در همان روزهای اول متوجه استقبال گسترده مردم از این رویداد تاریخی در مصر شدیم، به صورتی که اکثر اوراق فروش رفت.
در همین حال به گزارش شبکه الجزیره، رحمن عبدالرحمن، یک شهروند مصری که در مراسم افتتاحیه این کانال جدید شرکت داشته درباره اهمیت سرمایه‌گذاری مردم در این طرح به این شبکه گفت: روزی که دولت السیسی اعلام کرد برای انجام این نوسازی و بازسازی کانال سوئز قصد فروش این اوراق را دارد هرگز به این موضوع فکر نکردم که ممکن است دولت سقوط کند و پولم از دست برود. بلکه فقط برای حمایت از اقتصاد کشورم بود که تمام سرمایه خود را برای این طرح هزینه کردم و اوراق مربوطه را خریدم.

اهمیت اقتصادی سیاسی
هرچند امروز بیشتر اخبار، مربوط به اهمیت اقتصادی افتتاح کانال دوم سوئز بوده اما برخی کارشناسان معتقدند اهمیت این کانال تنها برای مصر وجه اقتصادی ندارد، بلکه پس از نزدیک به پنج سال ناآرامی و البته درگیری‌های منطقه ای در این کشور می‌تواند دستاوردهای مهم سیاسی نیز برای سرزمین فراعنه به ارمغان آورد.
میشل حنا، یکی از مقامات ارشد سازمان همکاری‌های اقتصادی مستقر در نیویورک که در مراسم افتتاحیه کانال سوئز جدید نیز حضور داشت، در این زمینه گفت: اگر دولتمردان مصری بتوانند این آبراهه جدید را بدون هرگونه درگیری فرقه‌ای یا نظامی افتتاح و اداره کنند در واقع تصویری جدید از مصر را به جهان ارسال کرده که باعث رونق دوباره اقتصاد در این سرزمین خواهد شد.
به عقیده این مقام ارشد، این پیام هنگام ساخته شدن کانال سوئز نوین از سوی مصر به جهان مخابره شده است. چون در طول مدت زمان ساخت این آبراهه جدید نیروی نظامی مصر با قدرت کامل از تمام تجهیزات و پیشرفت کار مراقبت کرده و مراحل آزمایشی عبور کشتی‌ها در این مسیر کاملابدون خطر انجام شده است.

در همین رابطه آدمیرال مهاب مانیش، رئیس هیات اداره کننده کانال سوئز با اشاره به تابلوها و سخنان نوشته شده مقامات مسوول مصر بر روی آن به تایمز گفت: پیام دولتمردان مصر بخصوص ژنرال عبدالفتاح السیسی به جهان کاملاروشن است. چون در ورودی کانال جدید یک تابلوی بزرگ نصب شده که روی آن نوشته شده است: «به مصر و کانال امن سوئز خوش آمدید» بنابراین مصر قصد دارد تا امنیت منطقه را به تمام کشورها اعلام کند. این مقام ارشد در کشور مصر تصریح کرد: بزودی تمام جهان و خطوط کشتیرانی بین‌المللی از کانال سوئز جدید استفاده خواهند کرد. چون به تک تک آنها پیام فرستاده‌ایم و گفته‌ایم می‌خواهیم اداره کانال امن و ایمن سوئز را به دست بگیریم، از این رو جهان به امنیت برقرار شده اعتماد خواهد کرد.

نگرانی‌های امنیتی
از سوی دیگر امر عدلی، یکی از مقامات مقیم در مرکز تجاری خاورمیانه واقع در شهر بیروت که در مراسم افتتاحیه سوئز نوین حاضر بود گفت: پیام سیاسی مقامات مصری به جهان در کمال خونسردی با بازدید ژنرال السیسی روی یک قایق از کانال سوئز اغاز شد. چون ظاهرا مصر تمام تلاش خود را برای برقراری امنیت این کانال انجام داده است. این درحالی است که انجام این پروژه عظیم نشان دهنده آن است که دوباره اقتدار نیروی نظامی مصر به این سرزمین بازگشته و باید منتظر اقدامات جدیدی در سرزمین فراعنه باشیم.
وی افزود: با این حال نشانه های زیادی از نگرانی برای اداره و آینده این آبراهه جدید در مصر دیده می‌شود که ریشه در درگیری‌های منطقه و آشوب‌های فرقه ای در اطراف این کشور و همسایگانش دارد که می‌تواند نکته منفی برای تجارتی آزاد باشد.
وی با تاکید بر اهمیت حضور سرمایه‌های خارجی و شرکت‌های چندملیتی در حفظ امنیت منطقه گفت: اگرچه این منطقه امکانات و ظرفیت بسیار بالایی برای ایجاد شغل و درآمدزایی برای مصر دارد اما تا زمانی که خارجی‌ها و سرمایه‌های خارجی به منطقه وارد نشوند، نمی‌توان گفت امنیت کامل برقرار می‌شود. چون هنگامی که سرمایه‌های خارجی به منطقه وارد شود بدون تردید کشورهای سرمایه‌گذار می‌توانند برای تامین امنیت آن حساس باشند و به مصر کمک کنند. بنابراین به عقیده من، این قمار بزرگی است که مصر در این دوره از زمان با توجه به آسیب پذیر بودن اقتصادش روی ساخت کانال دوم سوئز انجام داده است.

سوئز جدید و آینده اقتصادی مصر
با توجه به سرمایه‌گذاری عظیم مصر برای بازگشایی آبراهه جدید سوئز، بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند ممکن است به دلیل برخی ناآرامی‌ها بخصوص حضور داعش در کشورهای منطقه، منافع اقتصادی مصر از این آبراهه جدید تامین نشود، درحالی که دولتمردان در این میان نظرات دیگری ارائه کرده اند.
ژنرال عبدالفتاح السیسی با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری مصر در این آبراهه برای اقتصاد کشورش در مراسم افتتاحیه کانال گفت: نباید فراموش کرد این سرزمین نیازمند سرمایه‌گذاری خارجی است و باید برای آن برنامه‌های هدفمندی داشته باشیم.
وی ادامه داد: امروز گرد هم جمع شدیم تا جشن افتتاح این آبراهه مهم در حمل و نقل دریایی جهان را نظاره کنیم. اما باید بگویم این پایان کار نیست بلکه برای این منطقه برنامه‌های بلندمدت دیگری نیز داریم و اینجاست که باید بگویم گرچه سرمایه‌های خارجی در ساخت کانال سوئز دوم به کار گرفته نشد اما قصد داریم از سرمایه‌های خارجی برای ساخت شهرک‌های صنعتی اطراف آن بهره‌مند شویم. بنابراین نه تنها امروز در منطقه‌ای امن حاضر شده‌ایم بلکه نوید امنیت بیشتری در آینده به شما می‌دهم. این گفته السیسی کارشناسان اقتصادی و سیاسی را یک صدا کرد که رئیس جمهور مصر با زیرکی از امتیاز سرمایه‌گذاری خارجی و تامین امنیت سرمایه‌گذاری باخبر است و قصد کرده تا تامین امنیت سوئز نوین مصری را با احداث شهرک‌های صنعتی چندملیتی تامین کند. 

ایران و موقعیت استراتژیک کانال سوئز
آبراه سوئز، کانال یا آبراهی ساخته شده به دست انسان است که دریای مدیترانه را به خلیج سوئز که شاخه‌ای از دریای سرخ است متصل می‌کند. این کانال در غرب صحرای سینا و شمال شرق کشور مصر واقع شده است. آبراه سوئز به عنوان میانبری برای کشتی‌ها و قایق‌هایی که از بندرهای قاره اروپا و آمریکا به سمت بندرهای جنوب شرق آسیا، شرق آفریقا و قاره اقیانوسیه در رفت وآمد هستند، ساخته شده است. کانال سوئز سریع‌ترین مسیر کشتیرانی بین اروپا و آسیاست. چیزی حدود ۷ درصد کل تجارت دریایی دنیا از این کانال انجام می‌شود.

ایرانیان حفرکننده اولین کانال سوئز
سابقه تاریخی احداث کانال سوئز به ایرانیان بازمی‌گردد. داریوش اول، شاهنشاه هخامنشی هنگامی که می‌خواست بخش‌های باختری و خاوری شاهنشاهی خود را با یک راه آبی به هم بپیوندد، باید به کشف راه‌های آبی ناشناخته دست می‌زد. از این رو به «اسکولاکس کاریایی» اهل کاریاندا، فرمان داد با چند کشتی جنگی پارسی سراسر کرانه‌های دریایی شاهنشاهی را شناسایی کند و در این باره گزارش دهد. وی پس از ۳۰ ماه به «سوئز» کنونی رسید. داریوش به دلیل اهمیت راه دریایی میان مصر و ایران دستور ساخت آبراهی میان دریای سرخ و دریای مدیترانه را از راه نیل در اواخر سده ششم پیش از میلاد داد تا کشتی‌های ایرانی بتوانند براحتی از آن عبور کنند. داریوش لوحه‌ای سنگی با خطوط میخی پارسی، عیلامی، بابلی و مصری را به یادمان گذاشت:
«… من پارسی هستم و به همراهی پارسیان مصر را گرفتم، امر کردم این کانال را بکنند از «پی رو» نیل که از مصر جاری است تا دریایی که از پارس بدان رود. این آبراه کنده شد، چنان که فرمان دادم و کشتی ها از مصر به وسیله این کانال به سوی ایران روانه شدند چنان که اراده من بود.»

مروری بر تاثیرات سوئز جدید

مدت زمان انتظار کشتی ها از ۱۸ ساعت فعلی به ۱۱ ساعت رسید. تعداد کشتی‌های عبوری از ۵۰ فروند به ۹۷ فروند در روز در سال ۲۰۲۳ رسید. کاهش مدت زمان انتظار کشتی‌ها برای عبور از کانال سوئز می‌تواند از نظر اقتصادی تا سال ۲۰۲۳ برای مصر دو برابر بیشتر درآمد ایجاد کند به نحوی که از حدود پنج میلیارد دلار فعلی در سال ۲۰۲۳ به بیش از ۱۳ میلیارد دلار برسد.

منبع: جام جم

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.