گروه بینالملل ـ سینیوز: تنگه هرمز بار دیگر به کانون اصلی تحرکات نظامی میان ایران و امریکا تبدیل شده است. حمله آمریکا به نفتکشهای ایرانی، واکنش نظامی ایران به شناورهای مرتبط با واشنگتن و کاهش محسوس عبور کشتیهای تجاری نشان میدهد که درگیریها از مرحله تهدید و هشدار عبور کرده و مستقیماً به جریان حملونقل دریایی خلیج فارس رسیده است.
تازهترین دادههای مؤسسه ردیابی کشتی «کپلر» نشان میدهد روز سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ تنها شش کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ رقمی که در مقایسه با ۹ فروند در روز قبل و میانگین ۱۲ فروندی ۱۰ روز گذشته، از کاهش دوباره فعالیت تجاری در این آبراه حکایت دارد.
از مجموع این شش شناور، پنج کشتی وارد خلیج فارس شدهاند و تنها یک کشتی مسیر خروجی را طی کرده است. ترکیب شناورها نیز شامل یک کشتی پاناماکس و یک نفتکش متوسط بوده است. البته کپلر تأکید کرده که به دلیل خاموشکردن سامانه شناسایی خودکار از سوی بعضی شناورها، احتمال اصلاح این آمار وجود دارد.
آمریکا پنج نفتکش ایرانی را هدف قرار داد
موج تازه تنش پس از آن آغاز شد که فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور پنج نفتکش ایرانی را در دریای عمان و نزدیکی جزیره خارک هدف قرار دادهاند. واشنگتن مدعی شده این عملیات در پاسخ به حملات موشکی ایران علیه یک شناور نظامی آمریکا انجام شده است.
براساس روایت منابع آمریکایی، نفتکشهای «کاویز»، «چارمینار»، «هورایزن ۱» و «ریسکو» در دریای عمان و نفتکش «دریا» در حوالی جزیره خارک هدف قرار گرفتهاند. آمریکا میگوید پیش از حمله به خدمه فرصت ترک شناورها داده شده و این نفتکشها پس از عملیات از چرخه فعالیت خارج شدهاند.
با احتساب حملات روزهای قبل، تعداد نفتکشهای ایرانی هدفگرفتهشده از ۱۴ شهریور تاکنون به هشت فروند رسیده است. البته میزان دقیق خسارت، وضعیت خدمه و سرنوشت نهایی برخی از این شناورها هنوز از سوی منابع داخلی تأیید نشده است.
واکنش ایران؛ امنیت نمیتواند یکطرفه باشد
ایران نیز اعلام کرده است که حمله به ناوگان نفتی کشور بدون پاسخ نخواهد ماند. براساس گزارش رسانههای بینالمللی، سپاه پاسداران از هدفگرفتن ۱۰ شناور در محدوده هرمز، از جمله دو کشتی آمریکایی، خبر داده است. این واکنش حامل یک پیام مشخص است: اگر آمریکا بخواهد صادرات نفت ایران و ایمنی ناوگان ایرانی را هدف قرار دهد، نمیتواند انتظار داشته باشد که کشتیها و منافع دریایی مرتبط با خود و متحدانش بدون هزینه در خلیج فارس فعالیت کنند.
درواقع، معادلهای که ایران بهدنبال تثبیت آن است، بر «امنیت متقابل» استوار شده؛ به این معنا که امنیت عبور کشتیها نمیتواند فقط برای یک طرف تضمین شود و همزمان نفتکشهای طرف دیگر در همان منطقه هدف حمله قرار گیرند.
نفت در آستانه ۱۰۰ دلار
بازار انرژی سریعتر از محافل سیاسی به تحولات هرمز واکنش نشان داده است. بهای نفت برنت پس از چهار روز افزایش متوالی به مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه نزدیک شده و نفت خام وستتگزاس اینترمدیت نیز به بیش از ۹۴ دلار رسیده است.
افزایش قیمت نفت فقط ناشی از نگرانی درباره کاهش تولید نیست. بازار همزمان سه خطر را قیمتگذاری میکند؛ احتمال آسیب دیدن تأسیسات نفتی، کاهش دسترسی به نفتکشهای آماده ورود به خلیج فارس و افزایش شدید هزینه حمل و بیمه.
حتی اگر تولید نفت کشورهای منطقه ادامه داشته باشد، محدودشدن امکان حمل آن میتواند همان اثری را بر بازار بگذارد که کاهش تولید ایجاد میکند. نفتی که نتواند بهموقع بارگیری و از تنگه عبور کند، عملاً از دسترس بازار جهانی خارج میشود.
ایران در طول ماههای گذشته نشان داده است که همچنان بازیگر تعیینکننده معادلات هرمز باقی مانده و هر تلاش برای حذف آن از سازوکار امنیتی این آبراه، هزینه خود را مستقیماً در بازار نفت و کشتیرانی نشان خواهد داد.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.