تعمیر ۲۷ شناور از آغاز جنگ؛ کشتی سازان آماده سفارشهای جدیدند
سینیوز- جنگ که آغاز شد تنها مسیرهای کشتیرانی و جریان تجارت را بههم نریخت؛ برخی از شناورهای ایرانی نیز آسیب دیدند و شرکتهای کشتیرانی ناچار شدند همزمان با حفظ عملیات حمل، ناوگان خسارت دیده خود را نیز بازیابی کنند. اکنون گزارشی از نشست اخیر فعالان دریایی ارائه شد، از بخش کمتر دیدهشده این دوران پرده برمیدارد؛ شرکتهای ایرانی منتظر کمک خارجی نماندند و تعمیر شناورها را با تکیه بر توان داخلی پیش بردند.
یکی از شرکتهای حاضر در این نشست اعلام کرد که از آغاز جنگ تاکنون ۲۷ فروند شناور را تعمیر کرده است؛ عددی که در ظاهر فقط یک گزارش عملکرد است، اما در دل خود تصویری روشن از شرایط صنعت دریایی در ماههای جنگ دارد. هر یک از این شناورها میتوانست هفتهها یا ماهها از مدار خارج بماند، ظرفیت حمل کشور را کاهش دهد و هزینههای سنگینی را به مالک و زنجیره تجارت تحمیل کند.
شرکتهای کشتیرانی در این مدت تنها با خسارتهای مستقیم جنگ روبهرو نبودند. محدودیت دسترسی به قطعات، دشواری انتقال ارز، افزایش هزینههای فنی و بیمهای و بستهشدن برخی مسیرهای معمول تأمین تجهیزات نیز روند تعمیرات را پیچیدهتر کرد. با وجود این، بخشی از ناوگان آسیبدیده با استفاده از ظرفیت تعمیرگاهها، متخصصان و شرکتهای فنی داخلی دوباره به چرخه فعالیت بازگشت.
اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر میشود که بدانیم خارجشدن حتی یک شناور از مدار، فقط به معنای توقف یک کشتی نیست. خواب شناور، کاهش ظرفیت حمل، بههمخوردن برنامه سفر، از دست رفتن درآمد و تحمیل هزینههای جدید به شرکت مالک را به دنبال دارد. در شرایط جنگی، این توقف میتواند مستقیماً بر جریان تجارت خارجی و تأمین کالاهای مورد نیاز کشور نیز اثر بگذارد.
آنچه در این نشست مطرح شد، نشان میدهد صنعت کشتیرانی ایران در ماههای گذشته صرفاً در موضع تحمل خسارت قرار نداشته است. شرکتها در بسیاری از موارد خود دست به کار شدهاند، آسیبها را ارزیابی کردهاند و با امکانات موجود، شناورها را به عملیات بازگرداندهاند. تعمیر ۲۷ شناور توسط یک شرکت، نشانهای از ظرفیت فنی قابلتوجهی است که در شرایط عادی کمتر درباره آن صحبت میشود.
بااینحال، تجربه موفق چند شرکت نباید سیاستگذاران را به این نتیجه برساند که صنعت بهتنهایی قادر به تحمل همه هزینههای جنگ و نوسازی ناوگان است. بسیاری از شرکتها منابع خود را برای حفظ عملیات جاری و تعمیرات فوری مصرف کردهاند و ادامه این مسیر، بدون تأمین مالی مناسب، میتواند توان سرمایهگذاری آنها را کاهش دهد.
مسئله دیگر آن است که هنوز تصویر جامعی از میزان خسارت واردشده به ناوگان وجود ندارد. مشخص نیست در مجموع چند شناور آسیب دیدهاند، چه تعداد به تعمیرات اساسی نیاز دارند، کدام کشتیها باید نوسازی شوند و چه میزان اعتبار برای بازگرداندن کامل ظرفیت ناوگان لازم است. بدون پاسخ روشن به این پرسشها، تصمیمگیری درباره تسهیلات و حمایتهای دولتی نیز ممکن است به تخصیص پراکنده منابع منجر شود.
در این نشست همچنین بر ضرورت استفاده جدیتر شرکتهای کشتیرانی از ظرفیت کشتی سازان داخلی تأکید شد. کشتی سازان معتقد بودند شرکتها نباید برای تأمین شناورهای مورد نیاز خود، واردات را نخستین و تنها گزینه بدانند؛ زیرا با وجود تمام محدودیتها، ظرفیت فنی و نیروی متخصص لازم برای ساخت بخش قابلتوجهی از شناورهای مورد نیاز کشور وجود دارد و اون بخش هایی هم که وجود ندارد را با شرکت های خارجی چینی و روسی قرار داد امضا کرده اند که امکان پذیر شود.
بااینحال کشتی سازی با دریافت سفارشهای پراکنده یک یا دو فروندی به صنعتی سودآور و رقابتپذیر تبدیل نمیشود. کشتی سازان داخلی برای کاهش هزینه تمامشده، حفظ نیروی متخصص، توسعه تجهیزات و ارتقای کیفیت ، به سفارشهای سریالی و برنامه تولید مستمر نیاز دارند. وقتی سفارش ساخت به چند شناور محدود میشود، امکان برنامهریزی بلندمدت و سرمایهگذاری برای توسعه خطوط تولید نیز از کشتیساز گرفته خواهد شد.
در این جلسه تأکید شد حمایت از ساخت داخل نباید در حد توصیه و شعار باقی بماند. شرکتهای کشتیرانی باید نیازهای واقعی و بلندمدت خود را اعلام کرده و تا حد امکان، سفارشها را به سازندگان داخلی بسپارند.
در مقابل، دولت و نهادهای تأمین مالی نیز باید با اختصاص تسهیلات، تضمین سفارشها و کمک به نوسازی زیرساختها، زمینه تقویت کشتی سازان و افزایش توان رقابتی آنها را فراهم کنند.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.