«دریا» باید از اکنون وارد دستورکار مذاکره احتمالی شود
سی نیوز-* در شرایطی که فعلاً نشانه مشخصی از آغاز دوباره مذاکرات ایران و آمریکا دیده نمیشود، تدوین دستورکار یک مذاکره احتمالی در آینده شاید زودهنگام به نظر برسد ؛ اما تجربه توافقهای گذشته نشان داده است که مطالبات اقتصادی و اجرایی باید پیش از رسیدن طرفها به میز مذاکره آماده شده باشند.
اگر روزی مسیر گفتوگو دوباره باز شود، محدودماندن مذاکرات به پرونده هستهای نمیتواند منافع اقتصادی ایران را تضمین کند. امنیت نفتکشها، آزادی فعالیت ناوگان تجاری، بازگشت بیمه گران، دسترسی کشتی های ایرانی به بنادر و امکان دریافت درآمد صادرات باید از اکنون بهعنوان بخشی از مطالبات کشور بررسی و تدوین شود.
مشکل اصلی این است که صدور مجوز فروش نفت به تنهایی صادرات را عادی نمی کند. هر محموله برای رسیدن به مقصد به کشتی، چارتر کننده، بیمه گر، بندر پذیرنده، پالایشگاه خریدار و بانک تسویهکننده نیاز دارد. باقیماندن محدودیت در هرکدام از این حلقهها میتواند اثر اقتصادی هر توافق احتمالی را خنثی کند.
ازاین رو دستگاه های مسئول باید پیش از هر تحول سیاسی، فهرست دقیقی از موانع دریایی و بندری تهیه کنند؛ کدام کشتیها و شرکتها تحریم شدهاند، چه خدمات بیمهای قطع شده، کدام بنادر از پذیرش ناوگان ایران خودداری میکنند و چه محدودیت هایی مانع تسویه درآمدهای نفتی است.
همزمان باید مطالبات ایران به شاخصهای قابل سنجش تبدیل شود؛ از تعداد نفتکش هایی که باید از فهرست تحریم خارج شوند و بانکهایی که امکان تسویه پیدا میکنند تا بازگشت مؤسسات ردهبندی، باشگاههای بیمهای و شرکتهای ارائه دهنده خدمات فنی و بندری.
نباید اجازه داد در یک مذاکره احتمالی، رفع تحریم تنها با حذف چند نام از فهرستهای رسمی تعریف شود. معیار واقعی، امکان حرکت کشتی، دریافت بیمه، ورود به بندر، تخلیه محموله و وصول بدون مانع درآمد آن است.
اکنون شاید مذاکرهای در جریان نباشد، اما زمان اندیشیدن به این مطالبات دقیقاً همین امروز است. دستورکاری که در میانه مذاکرات نوشته شود، معمولاً زیر فشار زمان و ملاحظات سیاسی ناقص می ماند. باید پیش از بازشدن احتمالی مسیر دیپلماسی بدانیم در بخش دریایی چه میخواهیم ، چگونه اجرای آن را بسنجیم و در برابر نقض تعهدات چه تضمینی مطالبه کنیم.
دیپلماسی دریایی نباید پس از توافق آغاز شود؛ باید پیش از مذاکره طراحی شده باشد.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.