پارادوکس در اقیانوس؛ روزهای طلایی نفتکشها و پاییز زودرس غولهای فلهبر
سی نیوز-سرویس بین الملل*–بورس بالتیک در جدیدترین گزارش هفتگی خود (مربوط به هفته بیستوسوم سال ۲۰۲۶)، وضعیت بازار جهانی جابجایی کالاها از طریق دریا را اعلام کرد. این گزارش نشان میدهد که در این هفته، بازار کشتیهای فلهبر (که کالاهایی مثل سنگآهن و غلات را جابجا میکنند) به دلیل یک رویداد بینالمللی در یونان کمی آرام و نزولی بودهاند. در مقابل، بازار نفتکشها (که نفت خام و فرآوردههای نفتی را جابجا میکنند) در برخی مناطق دنیا با جهشهای بزرگ و بیسابقهای در کرایه حمل بار همراه بوده است.
در ادامه این گزارش، وضعیت هر کدام از کشتیها و مسیرهای تجاری دنیا را به زبانی ساده و روشن بررسی میکنیم:
افت محسوس درآمد کشتیهای غولپیکر «کایپسایز» (حملکننده مواد معدنی)
کشتیهای «کایپسایز» بزرگترین کشتیهای فلهبر هستند که عمدتاً برای جابجایی سنگآهن و زغالسنگ استفاده میشوند. بازار این غولهای آهنی در این هفته با افت شدید درآمد مواجه شد؛ به طوری که میانگین درآمد روزانه آنها که در ابتدای هفته نزدیک به ۵۰,۰۰۰ دلار بود، در پایان هفته به ۴۴,۳۷۴ دلار سقوط کرد. علت اصلی این اتفاق، کاهش خرید و فروشها و غیبت معاملهگران بزرگ به دلیل شرکت در نمایشگاه بینالمللی کشتیرانی «پوسیدونیا» (Posidonia) در یونان بود که بازار را بیرونق کرد.
در مسیرهای کلیدی مانند مسیر استرالیا به چین (مسیر C5)، قیمتها کاهش یافت و از حدود ۱۵ دلار به کمتر از ۱۴ دلار به ازای هر تن بار رسید. مسیرهای برزیل و غرب آفریقا به چین (مسیر C3) نیز افت قیمت مشابهی را تجربه کردند و نرخها در محدوده ۳۶ دلار تثبیت شد. در منطقه اقیانوس اطلس شمالی هم رونق کوتاهمدتی که ایجاد شده بود به سرعت از بین رفت و بازار در تمام مسیرها تضعیف شد.
بازار کشتیهای «پاناماکس» (حملکننده غلات و زغالسنگ)
کشتیهای «پاناماکس» یک سایز کوچکتر از کایپسایزها هستند و به گونهای طراحی شدهاند که بتوانند از کانال پاناما عبور کنند. این بخش از بازار نیز هفته را به دلیل تعطیلات منطقهای و رویداد پوسیدونیا بسیار آرام و بیرمق آغاز کرد. در سواحل اروپا، تعداد کشتیهای خالی و آماده به کار بسیار زیاد بود اما بار غلات و مواد معدنی کمی وجود داشت؛ همین موضوع باعث شد مالکان کشتی مجبور شوند قیمتهای درخواستی خود را پایین بیاورند. در سمت دیگر دنیا یعنی در اقیانوس آرام، اگرچه صادرات زغالسنگ از استرالیا و اندونزی در ابتدا خوب بود، اما در اواسط هفته خریداران قیمتهای پایینتری را پیشنهاد دادند. مالکان کشتی در برابر کاهش قیمتها مقاومت کردند که این امر باعث ایجاد یک «شکاف قیمتی» بین خریدار و فروشنده و در نتیجه قفل شدن معاملات شد. با کاهش تقاضا در آمریکای جنوبی، کل این بخش هفته را با ایستادن بر روی یک وضعیت محتاطانه به پایان برد.
بهبود ملایم در بازار کشتیهای متوسط «اولتراماکس و سوپراماکس»
برخلاف کشتیهای بزرگتر، بازار کشتیهای سایز متوسط (سوپراماکس و اولتراماکس) پس از یک شروع ضعیف به دلیل تعطیلات سنگاپور و رویداد آتن، توانست کمی وضعیت خود را بهبود ببخشد. منطقه خلیج آمریکا نقش فرشته نجات را برای این بخش بازی کرد و با تقاضای خوبی که برای بارگیری داشت، به موتور محرک بازار تبدیل شد.
در بازار آسیا نیز تقاضای قوی در بخش شمالی، ضعف بازار در بخش جنوبی را جبران کرد و با ورود بارهای جدید در اواخر هفته، حال و هوای بازار بهتر شد. در نهایت، میانگین درآمد روزانه این کشتیها با رشدی ملایم از ۱۹,۸۴۷ دلار به ۲۰,۰۶۷ دلار رسید که نشاندهنده یک بازار محتاط اما رو به رشد است.
پویایی پنهان در بازار کشتیهای کوچک «هندیسایز»
کشتیهای «هندیسایز» کوچکترین کشتیهای فلهبر در این گزارش هستند که میتوانند در بیشتر بندرهای کوچک دنیا بارگیری کنند. علیرغم رکود ظاهری به دلیل رویدادهای بینالمللی، نشانههای بهبود در این بازار دیده میشد. در منطقه آمریکای جنوبی، یک کشتی ۳۶ هزار تنی برای سفر به ونزوئلا با نرخ روزانه ۲۰,۸۵۰ دلار معامله شد.
منطقه خلیج آمریکا نیز به دلیل کم شدن کشتیهای خالی، موقعیت خود را تقویت کرد و یک کشتی ۳۵ هزار تنی از سواحل شرقی آمریکا به اروپا با نرخ روزانه ۲۰,۰۰۰ دلار اجاره شد. در آسیا نیز تقاضای پایدار، نرخها را در مسیری صعودی قرار داد؛ به طوری که یک کشتی ۴۳ هزار تنی در ژاپن برای سفر به چین با نرخ روزانه ۱۹,۰۰۰ دلار توافق شد.
تضاد شدید در بازار نفتکشهای غولپیکر (VLCC) و سقوط قیمت در آمریکا
کشتیهای VLCC بزرگترین نفتکشهای دنیا هستند که میتوانند تا ۲ میلیون بشکه نفت خام را جابجا کنند. در این بخش، بازار خلیج فارس ثبات فوقالعادهای داشت؛ نرخ مسیر خلیج فارس به چین (مسیر TD3C) کاملاً ثابت ماند و درآمد روزانه نجومیِ حدود ۴۰۰,۷۰۰ دلار را برای این نفتکشها حفظ کرد.
مسیر خلیج عمان به چین (TD34) نیز کمی گرانتر شد. اما در سمت دیگر دنیا در اقیانوس اطلس، ورق برگشت؛ نرخ کرایه نفتکشها در مسیر غرب آفریقا به چین (TD15) کاهش یافت و در مسیر خلیج آمریکا به چین (TD22) قیمتها با سقوط آزاد و شدید ۷۰۰,۰۰۰ دلاری مواجه شد، هرچند درآمد روزانه آنها هنوز در سطح بالای ۹۵,۷۰۰ دلار قرار دارد.
عقبنشینی نفتکشهای «سوئزمکس» و ثبات در دریای سیاه
نفتکشهای سایز متوسط «سوئزمکس» (که توانایی عبور از کانال سوئز را دارند) هفته سختی را پشت سر گذاشتند و قیمت کرایه آنها در بیشتر مسیرهای کلیدی کاهش یافت. مسیر نیجریه به اروپا (TD20) افت کرد و درآمد روزانه آن به ۵۴,۷۳۴ دلار رسید. ضربه جدیتر به مسیر کشور گویان به اروپا (TD27) وارد شد که با ریزش شدید قیمت، درآمد روزانه آن به ۵۲,۸۵۴ دلار کاهش یافت.
مسیر خلیج آمریکا به بریتانیا (TD33) نیز ضعیفتر شد. تنها نقطه امیدوارکننده، مسیر دریای سیاه (پایانه CPC به ایتالیا) بود که قیمتها در آنجا پایداری خود را حفظ کردند و درآمد روزانه عالی ۱۲۱,۲۰۰ دلار را برای مالکان به ارمغان آوردند.
انفجار بیسابقه نرخ کرایه در بازار نفتکشهای «افرامکس»
نفتکشهای «افرامکس» (کشتیهای کوچکتر حمل نفت خام) ستارههای بیرقیب بازار این هفته بودند و قیمت کرایه آنها در سراسر جهان به شدت بالا رفت. در دریای شمال، نرخ مسیرهای درون اروپا افزایش یافت و درآمد روزانه به نزدیکی ۴۷,۵۰۰ دلار رسید. در دریای مدیترانه، بازار منفجر شد و نرخ کرایه مسیر ترکیه (جیهان) به فرانسه (لاورا) با جهش خیرهکننده نزدیک به ۵۰ واحدی، درآمد روزانه مالکان کشتی را به بالای ۶۷,۱۰۰ دلار رساند.
این گرانی در خلیج مکزیک و آمریکا نیز تکرار شد و در مسیرهای ترانسآتلانتیک (آمریکا به اروپا) قیمتها بیش از ۷۰ واحد جهش کردند و درآمد روزانه را به ۵۷,۲۰۰ دلار رساندند. در این میان، تنها مسیر صادراتی کانادا (ونکوور) بود که برخلاف کل دنیا حرکت کرد و با کاهش قیمت مواجه شد.
بازار حمل فرآوردههای پاک؛ بحران تاریخی در اروپا و رونق در خلیج آمریکا
این بخش مربوط به کشتیهای نفتکشی است که فرآوردههای تصفیهشده مثل بنزین، گازوئیل و سوخت جت را جابجا میکنند (Clean Clean). در بخش کشتیهای بزرگ فرآوردهبر (LR2 و LR1)، قیمتها در مسیرهای خلیج فارس به ژاپن و مدیترانه به آسیا با کاهش همراه بود؛ به طوری که در یک مسیر، درآمد روزانه کشتیها ۳۴ درصد افت کرد.
اما عجیبترین اتفاق در بازار نفتکشهای میانسایز (MR) رخ داد. بازار اروپا با یک بحران جدی و سقوط بیسابقه قیمت مواجه شد؛ شاخص مسیر اروپا به آمریکا (TC2) به قدری سقوط کرد که درآمد روزانه یک کشتی به رقم ناچیز ۲,۴۰۰ دلار رسید. طبق گزارش بورس بالتیک، درآمدها در این مسیر از نوامبر سال ۲۰۲۴ میلادی (حدود یک سال و نیم گذشته) تا کنون تا این حد پایین نیامده بود.
دقیقاً در نقطه مقابل اروپا، بازار خلیج آمریکا در اوج رونق بود و مسیر آمریکا به اروپا (TC14) و مسیر منطقه کارائیب (TC21) افزایش قیمت بسیار خوبی را تجربه کردند.
در بخش کشتیهای بسیار کوچک فرآوردهبر (هندیمکس)، بازار در منطقه مدیترانه با سقوط سهمگین و ۵۸ درصدی درآمد روزانه مواجه شد و به ۱۴,۰۰۰ دلار در روز رسید. مسیرهای درون شمال اروپا نیز افت قیمت زیادی داشتند.
منبع و اعتبار گزارش: تمام آمارها و تحلیلهای ارائهشده در این گزارش بر اساس دادههای رسمی «گزارش هفتگی بازار بورس بالتیک» (Baltic Exchange Weekly Market Report) منتشر شده در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۶ تهیه شده است. طبق اطلاعیه رسمی بورس بالتیک، اطلاعات این گزارش به طور انحصاری برای استفاده انجمنهای بینالمللی FONASBA و شرکتهای عضو آنها تهیه شده و توزیع عمومی آن ممنوع است.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.