حمل فرآوردههای نفتی از خلیج فارس به آسیا گران تر شد
سی نیوز | بازار جهانی حمل و نقل دریایی در هفته چهل و هفتم سال ۲۰۲۶ شاهد شکاف قابل توجهی میان عملکرد نفتکشها و کشتیهای فلهبر بود. در حالی که نرخ حمل نفت خام در بسیاری از مسیرهای بینالمللی افزایش یافت و درآمد معادل روزانه نفتکشهای غولپیکر در مسیر خلیج فارس به چین از یک میلیون دلار عبور کرد، بازار حمل فله خشک با شرایط متفاوتی در اقیانوس اطلس و آرام روبهرو شد.
بر اساس گزارش هفتگی بورس بالتیک (Baltic Exchange)، شاخص نرخ حمل نفتکشهای VLCC در مسیر خلیج فارس به چین، با ظرفیت مبنای ۲۷۰ هزار تن، ۲۱.۲۵ واحد افزایش یافت و به ۳۱۵.۶۳ واحد ورلداسکیل رسید.
در نتیجه این تغییر، درآمد معادل اجاره زمانی روزانه (TCE) برای نفتکش استاندارد این مسیر، بر مبنای محاسبات بورس بالتیک، به یک میلیون و ۷۹ هزار و ۷۹۴ دلار رسید؛ رقمی که از شرایط استثنایی قیمتگذاری حمل نفت خام در این مسیر حکایت دارد.
این رقم درآمد واقعی یا سود خالص همه نفتکشهای فعال در خلیج فارس نیست، بلکه شاخصی محاسباتی برای مقایسه بازده اقتصادی سفرهای دریایی پس از کسر هزینههای مشخص سفر به شمار میرود.
تفاوت چشمگیر نرخ حمل نفت خام در مسیرهای خلیج فارس و دریای عمان
دادههای بورس بالتیک نشان میدهد افزایش نرخها در مسیرهای صادرات نفت یکسان نبوده است. در مسیر دریای عمان به چین، شاخص حمل نفتکشهای VLCC تنها اندکی افزایش یافت و به ۳۰۹.۳۸ واحد ورلداسکیل رسید. درآمد معادل روزانه این مسیر حدود ۳۰۵ هزار و ۳۳۷ دلار ارزیابی شد.
اختلاف قابل توجه درآمد محاسباتی میان دو مسیر، با وجود نزدیکی نسبی شاخصهای ورلداسکیل، نشان میدهد مقایسه اقتصادی سفرهای نفتکشها را نمیتوان صرفا بر اساس سطح این شاخص انجام داد.
مسافت سفر، هزینههای عملیاتی، مفروضات محاسبه درآمد و ویژگیهای هر مسیر در نتیجه نهایی اثرگذارند. از این رو، تفاوت ارقام به تنهایی نمیتواند اثبات کننده میزان خطر امنیتی یا هزینه بیمه در یک مسیر باشد.
در سایر مناطق نیز بازار نفتکشهای غولپیکر روند یکسانی نداشت. نرخ مسیر غرب آفریقا به چین کاهش یافت و درآمد معادل روزانه آن به حدود ۲۷۲ هزار و ۷۷۱ دلار رسید. در مقابل، هزینه حمل نفت در مسیر خلیج مکزیک آمریکا به چین با افزایش ۲.۵ میلیون دلاری، به حدود ۳۴.۵ میلیون دلار برای هر سفر رسید.
نفتکشهای افراماکس در کانون جهش نرخها
یکی دیگر از تحولات مهم هفته، افزایش کمسابقه شاخصهای حمل نفت خام با نفتکشهای افراماکس در مسیرهای اقیانوس اطلس بود.
در مسیر سواحل شرقی مکزیک به خلیج مکزیک آمریکا، شاخص حمل نفتکشهای ۷۰ هزار تنی نزدیک به ۳۱۰ واحد افزایش یافت و به ۶۳۱.۱۱ واحد ورلداسکیل رسید. درآمد معادل روزانه این مسیر نیز از ۲۱۹ هزار دلار عبور کرد.
در مسیر کُوِناس کلمبیا به خلیج مکزیک آمریکا نیز شاخص نرخ حمل ۳۱۱ واحد رشد کرد و به حدود ۶۲۳ واحد رسید. همزمان، مسیر خلیج مکزیک آمریکا به شمال غرب اروپا افزایش ۲۸۳ واحدی را ثبت کرد.
این تغییرات بیانگر افزایش شدید هزینه حمل نفت در برخی مسیرهای اقیانوس اطلس است؛ با این حال، گزارش بورس بالتیک علت مشخصی برای جهش این نرخها معرفی نکرده است.
بازار دریای مدیترانه نیز از روند صعودی بینصیب نماند. شاخص حمل نفتکشهای ۸۰ هزار تنی در مسیرهای درون مدیترانه ۸۴.۴۴ واحد افزایش یافت و درآمد معادل روزانه آنها به حدود ۱۳۴ هزار و ۱۰۰ دلار رسید.
افزایش نرخ سوئزمکسها؛ از خلیج مکزیک تا دریای سیاه
در بازار نفتکشهای سوئزمکس نیز بیشتر مسیرهای مورد بررسی افزایش نرخ را ثبت کردند.
شاخص حمل نفت خام از نیجریه به شمال غرب اروپا به ۳۳۰.۵۶ واحد ورلداسکیل رسید و درآمد معادل روزانه آن حدود ۱۶۵ هزار و ۶۷۷ دلار برآورد شد.
در مسیر گویان به شمال غرب اروپا نیز نرخ حمل افزایش یافت، اما بیشترین رشد این گروه به مسیر خلیج مکزیک آمریکا به شمال غرب اروپا اختصاص داشت که با بیش از ۳۷ واحد افزایش، به ۳۰۶.۶۷ واحد ورلداسکیل رسید.
در دریای سیاه، مسیر صادرات نفت از پایانه کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) به بندر آگوستا در ایتالیا، پس از کاهش نرخ در میانه هفته، دوباره تقویت شد و به ۴۲۶.۱۱ واحد ورلداسکیل رسید. درآمد معادل روزانه این مسیر بیش از ۳۰۶ هزار و ۹۰۰ دلار گزارش شده است.
عملکرد این مسیر از آن جهت اهمیت دارد که وضعیت بازار حمل نفت در دریای سیاه را میتوان مستقل از تحولات مسیرهای خلیج فارس و اقیانوس اطلس ارزیابی کرد.
بازار فرآوردههای نفتی؛ رشد در شرق، افت در غرب
برخلاف بازار نفت خام که در بیشتر مسیرهای بررسی شده تقویت شد، عملکرد نفتکشهای حامل فرآوردههای نفتی متفاوت بود.
در بخش نفتکشهای LR2، شاخص حمل محمولههای ۷۵ هزار تنی از خلیج فارس به ژاپن با ۳۶ واحد افزایش به ۱۰۴۹ واحد ورلداسکیل رسید. درآمد معادل روزانه این مسیر نیز با افزایش ۱۱ هزار و ۴۰۰ دلاری، به ۳۰۸ هزار و ۲۰۰ دلار رسید.
در مقابل، هزینه حمل فرآوردههای نفتی از خلیج فارس به شمال غرب اروپا کاهش یافت و برای محموله مبنای ۹۰ هزار تنی به ۱۸.۶۴ میلیون دلار رسید.
بازار نفتکشهای LR1 در مسیر خلیج فارس به ژاپن تقریبا بدون تغییر باقی ماند، اما در مسیر غربی خلیج فارس به اروپا کاهش محدودی ثبت شد.
بیشترین فشار نزولی در بخش نفتکشهای MR مشاهده شد. درآمد معادل روزانه شاخص ترکیبی مسیرهای اقیانوس اطلس این شناورها از ۶۰ هزار و ۶۰۰ دلار به ۳۷ هزار دلار کاهش یافت.
این اختلاف عملکرد نشان میدهد شرایط بازار حمل نفت خام و فرآوردههای پالایش شده، حتی در یک دوره زمانی مشترک، میتواند به طور محسوسی متفاوت باشد.
بازار فلهبرها؛ اقیانوس اطلس و آرام در دو مسیر متفاوت
همزمان با تحولات بازار نفتکشها، معاملات حمل فله خشک در هفته چهل و هفتم تصویر متفاوتی ارائه کرد.
در بخش کشتیهای کیپسایز، ضعف تقاضا در شمال اقیانوس اطلس مانع از تثبیت روند بهبود بازار شد. درآمد متوسط مسیرهای منتخب این شناورها پس از نوسان در طول هفته، در پایان معاملات ۵۰۷ دلار پایینتر از سطح آغاز هفته قرار گرفت.
در اقیانوس آرام، افزایش فعالیت شرکتهای بزرگ معدنی به بهبود نرخ حمل کمک کرد و شاخص مسیر C5 در پایان هفته به ۱۴.۴۰ دلار رسید. با این وجود، کمبود تقاضای تازه در شمال اقیانوس اطلس و افزایش تعداد شناورهای آماده به کار، همچنان بر بازار فشار وارد کرد.
در بخش پاناماکس، شرایط متفاوت بود. محدودیت ظرفیت آماده به کار و تقاضای حمل مواد معدنی در اقیانوس اطلس از نرخها حمایت کرد، در حالی که کاهش تقاضای حمل مواد معدنی از استرالیا و محدود بودن محمولههای غلات در شمال اقیانوس آرام، بر نرخهای این منطقه فشار گذاشت.
در بازار سوپراماکس و اولتراماکس، روند نزولی هفتههای گذشته تا حدودی کند شد. افزایش فعالیت در شمال آسیا و برخی مسیرهای اقیانوس اطلس به تثبیت نسبی نرخها کمک کرد، اما بازار جنوب شرق آسیا همچنان با رقابت ناشی از ورود شناورهای بدون بار روبهرو بود.
کشتیهای هندیسایز نیز در مجموع شرایط نسبتا باثباتی داشتند. محدودیت عرضه شناور در بخشهایی از اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک آمریکا، از افزایش نرخهای برخی مسیرها حمایت کرد.
بازار جهانی حمل دریایی چه پیامی برای فعالان کشتیرانی دارد؟
مقایسه دو بخش اصلی گزارش بورس بالتیک نشان میدهد که بازار جهانی حمل دریایی در پایان هفته چهل و هفتم، از یک الگوی واحد پیروی نکرده است.
در حمل نفت خام، رشد چشمگیر برخی شاخصها هزینه تامین ظرفیت نفتکش را در مسیرهای منتخب افزایش داده است. در مقابل، عملکرد بازار فله خشک همچنان به شرایط منطقهای عرضه کشتی، نوع محموله و تقاضای تجاری وابسته بوده است.
در مجموع، مهمترین پیام گزارش تازه بورس بالتیک، افزایش قابل توجه هزینه حمل نفت در بعضی از مسیرهای اصلی تجارت انرژی و استمرار ناهمگونی بازار جهانی کشتیرانی است؛ شرایطی که میتواند بر تصمیم مالکان نفتکش، شرکتهای اجاره کننده و معاملهگران بینالمللی انرژی اثر بگذارد.
مبنای گزارش: ارزیابی هفتگی بازار بورس بالتیک، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶، هفته چهل و هفتم سال.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.