سی نیوز*-وقتی از تنگه هرمز صحبت میکنیم، بیشتر مارا یاد ناوهای جنگی، موشکها و خطونشانهای نظامی میافتیم. این همان تصویر کلیشهای است که سالهاست رسانهها به خورد ما دادهاند؛ تصویری که تنگه هرمز را شبیه به یک «انبار باروت» نشان میدهد که هر لحظه ممکن است منفجر شود. اما در دنیای امروز کشورهای باهوش دیگر برای اثبات قدرتمند بودن خود فقط به توپ و تانک متکی نیستند. اگر به کشورهایی مثل سنگاپور یا ترکیه نگاه کنیم، میبینیم آنها رگهای حیاتی دریا را نه با تهدید به بستن، بلکه با «مدیریت هوشمندانه» در دست گرفتهاند. ایران هم برای اینکه به عنوان مدیر بیرقیب و قانونی این شاهراه جهانی پذیرفته شود، باید کتوشلوار دیپلماسی و تخصص را روی لباس نظامی خود بپوشد.
کارشناسان معتقدند کشورما هم برای تثبیت حاکمیت مشروع و داوطلبانه خود بر این شاهراه، نیازمند بازنگری در ابزارهای خود و حرکت به سمت حکمرانی تخصصی است.
اولین قدم برای این کار، تغییر دادن قواعد بازی حقوقی است. در حال حاضر، بیشتر کشورهای دنیا فکر میکنند چون تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است، هر طور که دلشان بخواهد و بدون اجازه ایران میتوانند حتی با زیردریاییهای اتمی از آن عبور کنند. با این اوصاف ما می توانیم با همکاری همسایه روبهرویی خود یعنی کشور عمان، یک قانون اختصاصی و دوطرفه برای این تنگه بنویسیم؛ درست شبیه کاری که ترکیه دههها پیش برای تنگههای خود انجام داد. حرف حساب این قانون جدید باید یک چیز باشد: «مسیر برای کشتیهای تجاری و اقتصادی تمام دنیا کاملاً امن و باز است، اما کشتیهای جنگی فرامنطقهای برای عبور باید از قبل هماهنگ کنند.» با این کار، دنیا متوجه میشود که ایران به دنبال قطع کردن شریان اقتصادی جهان نیست، بلکه میخواهد خانه خود را قانونمند اداره کند.
قدم دوم، تغییر چهره ناظران این تنگه است. در حال حاضر وقتی یک کشتی غولپیکر تجاری وارد تنگه هرمز میشود، اولین صدایی که از رادیو میشنود، صدای نیروهای نظامی است. این موضوع به کشورهای غربی بهانه میدهد تا به دنیا بگویند عبور از این منطقه خطرناک است. راهکار تخصصی و مدرن این است که ایران یک «آژانس غیرنظامی و تخصصی» راه اندازی کند؛ چیزی شبیه به برج مراقبت فرودگاهها. تمام کارهای هدایت کشتیها، ارائه خدمات آبوهوایی، نقشهبرداری از اعماق دریا و حتی جریمه کردن کشتیهایی که دریا را آلوده میکنند، باید توسط مهندسان و متخصصان این آژانس انجام شود. وقتی مدیریت تنگه شکل فنی و خدماتی به خود بگیرد، دیگر هیچ کشوری نمیتواند بهانه بیاورد که ایران امنیت دریا را به خطر انداخته است.
در نهایت، ایران باید دست روی نقطهای بگذارد که برای اقتصاد جهانی از هر چیزی مهمتر است: «جیب شرکتهای بزرگ کِشتیرانی». وقتی در خلیج فارس کوچکترین تنشی رخ میدهد، شرکتهای بیمه انگلیسی و غربی، هزینههای سرسامآوری را به عنوان «بیمه ریسک جنگ» از کشتیها میگیرند و جیب خود را پر میکنند. ایران میتواند با مشارکت کشورهای بزرگی مثل چین و هند که خریداران اصلی نفت این منطقه هستند، یک صندوق بیمه مشترک و بزرگ آسیایی در جزایر قشم یا کیش راه بیندازد. این صندوق به کشتیهایی که با قوانین ایران حرکت میکنند، بیمهای بسیار ارزانتر از شرکتهای غربی ارائه میدهد. وقتی یک تاجر چینی یا هندی ببیند هماهنگی با مدیران ایرانی تنگه هرمز، هزینههای او را نصف میکند، خودش به بزرگترین مدافع حاکمیت ایران بر این تنگه تبدیل خواهد شد. این یعنی تبدیل کردن امنیت به یک تجارت پرسود و پایدار برای همه.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.