ماه عسل غول‌های کانتینری رو به پایان است؟
سی‌نیوز | صنعت کشتیرانی کانتینری در حالی با موج تازه‌ای از سفارش ساخت کشتی های بزرگ روبه رو شده که نگرانی‌ها درباره آینده نرخ کرایه حمل و بازگشت مازاد ظرفیت به بازار افزایش یافته است. سفارش‌هایی که امروز در دفتر کشتی‌سازی‌ها ثبت می‌شوند، طی سال‌های آینده به ناوگان جهانی خواهند پیوست؛ اما پرسش اصلی این است که آیا تجارت جهانی به همان اندازه رشد خواهد کرد که ظرفیت حمل افزایش می‌یابد؟
سفارش ساخت کشتی‌ها به ۴۶ درصد ناوگان جهان رسید
تازه‌ترین آمار مؤسسه تحقیقاتی لاینرلیتیکا (Linerlytica) نشان می‌دهد ظرفیت کشتی‌های کانتینری در دست سفارش به ۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار TEU رسیده است؛ رقمی معادل ۴۶٫۵ درصد ظرفیت ناوگان موجود جهان. این نسبت از سال ۲۰۰۹ تاکنون سابقه نداشته است.
به بیان ساده، در برابر هر ۱۰۰ واحد ظرفیت حمل کانتینری که اکنون در جهان فعال است، معادل بیش از ۴۶ واحد ظرفیت جدید نیز سفارش داده شده است. البته تمام این کشتی‌ها هم‌زمان وارد بازار نمی‌شوند و بخشی از آن‌ها جایگزین شناورهای قدیمی خواهند شد؛ با این حال، حجم سفارش‌ها نشان می‌دهد صنعت کشتیرانی با دوره‌ای از افزایش قابل‌توجه عرضه روبه‌روست.
بازگشت به کانال سوئز؛ عاملی که می‌تواند معادلات را تغییر دهد
مسئله فقط ساخت کشتی‌های جدید نیست. طی سال‌های اخیر، ناامنی در دریای سرخ باعث شد بسیاری از خطوط کشتیرانی مسیر طولانی‌تر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را جایگزین کانال سوئز کنند. این تغییر مسیر، مدت سفر را افزایش داد و شرکت‌ها را ناچار کرد برای حفظ برنامه منظم حرکت کشتی‌ها، شناورهای بیشتری به کار بگیرند.
اکنون با بازگشت تدریجی سرویس‌ها به مسیر سوئز، بخشی از این ظرفیت دوباره آزاد می‌شود. بر اساس داده‌های منتشرشده لیست تعداد کشتی‌هایی که همچنان در مسیر انحرافی دماغه امید نیک فعالیت می‌کنند، به حدود ۱۸۰ فروند کاهش یافته و تقریباً نصف شده است.
این تحول اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کوتاه شدن مسیر سفر به معنای کاهش تعداد کشتی‌های موردنیاز برای جابه‌جایی همان حجم کالا است. بنابراین بازار ممکن است هم‌زمان با دو جریان افزایش عرضه مواجه شود؛ تحویل کشتی‌های نوساز و آزاد شدن ظرفیت شناورهای موجود در پی بازگشت به مسیرهای کوتاه‌تر.
چرا شرکت‌های بزرگ همچنان کشتی سفارش می‌دهند؟
با وجود این هشدار ها، سفارش ساخت کشتی متوقف نشده است. شرکت‌هایی مانند MSC و HMM همچنان به توسعه و نوسازی ناوگان خود ادامه می‌دهند.
شرکت کره‌ای HMM در ۲۰ اکتبر سفارش ساخت هشت فروند کشتی کانتینری ۱۳ هزار TEU با قابلیت استفاده از سوخت دوگانه LNG را تأیید کرد. این شناورها بخشی از برنامه نوسازی ناوگان شرکت هستند که هدف آن افزایش ظرفیت از حدود یک میلیون TEU به ۱٫۵ میلیون TEU تا سال ۲۰۳۰ است.
مشکل زمانی آغاز می‌شود که مجموع تصمیم‌های اقتصادی شرکت‌ها، ظرفیتی بیش از نیاز بازار ایجاد کند. ممکن است خرید کشتی برای یک شرکت منطقی باشد، اما تکرار همین تصمیم در مقیاس کل صنعت، به رقابت شدیدتر و افت نرخ کرایه منجر شود.
سایه بحران ۲۰۰۹ بر بازار امروز
مقایسه شرایط کنونی با سال ۲۰۰۹ از آن جهت اهمیت دارد که صنعت کشتیرانی پیش‌تر نیز پیامدهای سفارش گسترده کشتی در دوره رونق و ورود ظرفیت جدید در شرایط کاهش تقاضا را تجربه کرده است.
در آن دوره، بحران مالی جهانی به افت تجارت بین‌المللی انجامید و هم‌زمان، سفارش‌های ثبت‌شده در سال‌های رونق به ظرفیت ناوگان اضافه شدند. نتیجه، فشار بر نرخ‌های حمل، کاهش درآمد شرکت‌ها و تلاش گسترده برای مهار هزینه‌ها بود.
البته شرایط امروز با آن دوره تفاوت دارد. الزامات زیست‌محیطی، نیاز به نوسازی ناوگان، تغییر مسیرهای تجاری و تحولات ژئوپلیتیکیو جنگ در مسر های دریایی متغیرهای تازه‌ای به بازار اضافه کرده‌اند. بنابراین بالا بودن نسبت سفارش‌ها به‌تنهایی به معنای تکرار بحران گذشته نیست؛ بلکه هشداری درباره احتمال شکل‌گیری عدم تعادل تازه در سال‌های آینده است.
آنچه اکنون مدیران صنعت را نگران کرده، نه کمبود کشتی، بلکه احتمال فرا رسیدن روزی است که کشتی‌های بیشتری آماده حمل باشند، اما بار کافی برای پر کردن ظرفیت آن‌ها وجود نداشته باشد.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.