آرایش جنگی در بازار اجاره کشتیهای کانتینری؛ پیشخرید ظرفیتهای دریایی در سایه هراس از تنشهای تنگه هرمز
سی نیوز*سرویس بین الملل– آخرین گزارشهای دریافتی از بازارهای جهانی کشتیرانی نشان میدهد که تقاضا برای رزرو و اجاره شناورهای کانتینری با وجود ورود موج عظیمی از ظرفیتهای جدید ناوگان ملکی طی یک سال گذشته، همچنان پایداری بینظیری از خود نشان میدهد. شاخص ترکیبی «نیو کانتکس» (New ConTex) که به عنوان دماسنج بازار اجاره زمانبندیشده کشتیهای کانتینری شناخته میشود، در هفته منتهی به ۲۱ می ۲۰۲۶ با ریزشی مینیاتوری و ناچیز (کاهش ۲ واحدی معادل ۰.۱ درصد) روی عدد ۱۵۳۷ ایستاد تا ثابت کند که روندهای بنیادین این صنعت به این سادگیها سر خم نخواهند کرد. ارزیابیهای آماری حاکی از آن است که این شاخص کلیدی در مقیاس ماهانه ۰.۹ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۴ درصد رشد را ثبت کرده است که نمادی از تابآوری تمامعیار در شرایط اشباع ناوگان است.
تحلیلگران ارشد این حوزه معتقدند آرایش فعلی بازار بیش از آنکه تابع متغیرهای سنتی عرضه و تقاضا باشد، تحت تأثیر مستقیم استراتژیهای پیشگیرانه مستأجران و گرههای کور ژئوپلیتیک قرار دارد. در حال حاضر، مهمترین استراتژی حاکم بر بازار، اقدام شتابزده خطوط کشتیرانی و مستأجران (Charterers) برای تضمین ظرفیت شناورها، بسیار جلوتر از زمان نیاز واقعی است. این موج پیشخرید به قدری شدید است که در بخش کشتیهای تغذیهکننده (Feeder)، نوبتهای معاملاتی حتی برای اوایل سال ۲۰۲۷ از هماکنون در حال قفل شدن و رزرو هستند. همزمان، فاکتورهای محدودکننده عرضه نیز دستبهکار شدهاند؛ بالا بودن هزینههای سوخت (Bunker) مالکان را ناچار به کاهش عمدی سرعت حرکت شناورها (Slow Steam) کرده که این امر به طور موثری عرضه موجود در بازار را منقبض ساخته است. از سوی دیگر، کارشناسان متفقالقولند که تا زمان حلوفصل نشدن تنشهای ژئوپلیتیک در منطقه حیاتی تنگه هرمز، شاخص کانتکس و نرخ قراردادهای آتی برای باقیمانده سال ۲۰۲۶ در اوج باقی خواهند ماند.
این پایداری بیدلیل نیست؛ نقشه جریانهای تجاری جهان در پی اعمال تعرفههای سنگین ایالات متحده علیه پکن کاملاً بازآرایی شده است. تولیدکنندگان چینی به طور سیستماتیک زنجیره تأمین و حجم صادرات خود را به سمت جنوب شرقی آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین هدایت کردهاند. این تغییر دالانهای تجاری باعث شده است که مسیرهای جدید مانند آسیا-اروپا، آسیا-آمریکای لاتین و آسیا-جنوب صحرای آفریقا همگی در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ نرخ رشد دو رقمی را در جابجایی کانتینر ثبت کنند و موتور محرک تقاضا برای شناورها روشن بماند. در این میان، کشتیهای مدرن و سازگار با محیط زیست (Eco-tonnage) در تمامی سایزها دست برتر را دارند و با قیمتهای بالاتر و پریمیوم معامله میشوند.
نگاهی به کالبدشکافی نرخهای اجاره در تاریخ ۲۱ می ۲۰۲۶، واقعیت این بازارِ به کامِ مالکان را بهتر نمایان میکند. در بخش شناورهای کوچک، نرخ اجاره روزانه کشتیهای ۱۱۰۰ کانتینری برای دورههای ۶ ماهه حدود ۱۷,۷۶۶ دلار ثبت شده است. در سگمنت پرتقاضای ۱۸۰۰ کانتینری، نرخ قراردادهای کوتاه ۶ ماهه رقم قدرتمند ۳۴,۱۹۵ دلار در روز را نشان میدهد که جهشی ۶ درصدی نسبت به سال گذشته دارد. در بازار کشتیهای متوسط، شناورهای ۲۵۰۰ و ۲۷۰۰ کانتینری برای دورههای ۱۲ ماهه به ترتیب نرخهای ۳۴,۲۴۵ دلار و ۳۵,۹۶۸ دلار را در روز به خود اختصاص دادهاند. اما اوج ماجرا در بخش شناورهای پهنپیکر و بزرگ رقم خورده است؛ جایی که کشتیهای ۵۷۰۰ و ۶۵۰۰ کانتینری در قراردادهای ۱۲ ماهه، به ترتیب با نرخهای چشمگیر ۶۲,۲۳۳ دلار و ۶۸,۸۱۹ دلار در روز دست به دست میشوند که نشاندهنده حاکمیت مطلق مالکان در تمدید قراردادهای میانمدت است.
اما در جبهه کشتیرانی ساحلی و کوتاهبرد اروپا (Short Sea Shipping)، اوضاع کاملاً معکوس و متلاطم گزارش میشود. بر اساس دادههای رسمی پلتفرم FIXBO، شاخص نرخ کرایه حمل کالا در حوزه ساحلی اروپا در هفته بیستم سال ۲۰۲۶ با سقوط آزاد شدید ۲۱.۳ درصدی مواجه شد و به رقم ۳۶.۳۷ یورو به ازای هر تن تنزل یافت. با این حال، بازار برای مهار این سقوط به بزرگسازی مقیاس محمولهها روی آورده است؛ به طوری که میانگین حجم هر محموله جابجا شده با ۵.۶ درصد افزایش به ۴,۲۶۹ تن رسید تا صرفه اقتصادی حفظ شود. در بخش تامین انرژی نیز، قیمت سوخت گازوئیل تحویلی در بندر کلیدی روتردام با کاهشی ناچیز (۰.۶- درصد) روی رقم ۱,۲۲۶ دلار در هر تن ایستاد تا آرامش شکنندهای بر هزینههای سوخت این بخش حاکم باشد.
در یک جمعبندی کلی، رصد بازارهای موازی نشان میدهد که در اواسط سال ۲۰۲۶، بخش کانتینری جهان به دلیل گرههای کوراقتصادی و ژئوپلیتیک (تنگه هرمز و تعرفههای تجاری آمریکا علیه چین)، دیواری بلند در برابر ریزش نرخها ساخته است ؛ دیواری که مستأجران را ناچار به پذیرش قراردادهای گرانقیمت بلندمدت میکند. در مقابل، بازار کشتیرانی ساحلی اروپا در کوتاهمدت تحت فشار عرضه و نوسانات فصلی اسیر سقوط نرخها شده است، اما تمایل به حمل محمولههای سنگینتر، نوعی مکانیزم دفاعی برای حفظ بقای این بخش ارزیابی میشود.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.