خطوط بزرگ کشتیرانی به سوئز بازگشتند اما جنگ هرمز معادله را پیچیده کرد

سی‌نیوز*- بازگشت کشتی‌های کانتینری به دریای سرخ ، هفته‌های اخیر شتاب گرفته بود و حالا با یک متغیر تازه روبه‌رو شده است؛ تشدید درگیری میان ایران و آمریکا.داده‌های Linerlytica نشان می‌دهد تردد کانتینری از باب‌المندب افزایش یافته و چند خط بزرگ کشتیرانی بخشی از سرویس‌های خود را از مسیر دماغه امید نیک به سوئز منتقل کرده‌اند؛ با این حال هنوز خبری از بازگشت کامل شبکه جهانی کانتینری به این مسیر نیست.

شرکت MSC در این میان جدی‌ترین گام را برداشته است. این شرکت در ماه اوت بخشی از سرویس‌های شرق ـ غرب خود را به مسیر سوئز بازگرداند و سرویس Himalaya Express نیز در هر دو جهت از باب‌المندب عبور کرد؛ اقدامی که نخستین بازگشت کامل یکی از سرویس‌های MSC به دریای سرخ از سال ۲۰۲۴ محسوب می‌شود.

Maersk نیز بخشی از ظرفیت خود را به مسیر ترانس‌سوئز منتقل کرده و Linerlytica گزارش داده است که بیش از ۳۰ درصد حجم سرویس‌های این شرکت که پیش‌تر از دماغه امید نیک عبور می‌کردند، به سوئز بازگشته‌اند. CMA CGM نیز در بخشی از سفرهای شرق‌رو خود از مسیر کانال استفاده کرده است.

این تغییر رفتار بیش از هر چیز یک تصمیم اقتصادی است. مسیر سوئز برای تجارت آسیا ـ اروپا کوتاه‌تر است و بازگشت به آن می‌تواند زمان سفر، مصرف سوخت و تعداد کشتی موردنیاز برای حفظ برنامه‌های منظم را کاهش دهد.

در همین حال فشار عملیاتی بر شبکه کانتینری افزایش یافته است. طبق داده‌های Linerlytica، حدود ۴.۳ میلیون TEU ظرفیت کانتینری درگیر ازدحام بنادر است؛ رقمی بالاتر از اوج ثبت‌شده در دوران کرونا. در چنین بازاری طولانی‌تر شدن سفر از مسیر دماغه امید نیک هزینه‌ای است که خطوط کشتیرانی بیش از گذشته به دنبال حذف آن هستند.

اما بازگشت به سوئز هنوز یک تصمیم قطعی نیست؛ تهدیدهای امنیتی در دریای سرخ و اطراف باب‌المندب همچنان پابرجاست و خطوط کشتیرانی مسیر خود را بر اساس ارزیابی لحظه‌ای امنیت، وضعیت بیمه و شرایط هر سرویس تعیین می‌کنند. به همین دلیل ممکن است یک خط بخشی از کشتی‌های خود را از سوئز عبور دهد و هم‌زمان سایر سرویس‌ها را از مسیر آفریقا نگه دارد.

هرمز، متغیر جدید

تشدید درگیری در خلیج فارس اکنون این محاسبات را پیچیده‌تر کرده است.هرمز و باب‌المندب دو نقطه جدا از یکدیگرند، اما برای شبکه جهانی کشتیرانی نمی‌توان آنها را کاملاً مستقل دید. اختلال در جریان انرژی، افزایش ریسک منطقه‌ای و تغییر رفتار شرکت‌های بیمه می‌تواند هزینه عبور از کل منطقه را افزایش دهد و تصمیم خطوط درباره مسیرهای دریایی را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل، بازگشت تدریجی به سوئز ممکن است در صورت ادامه تنش‌های نظامی ادامه پیدا نکند.

سوئز برای خطوط کشتیرانی یک فرصت است، نه تعهد

بازگشت بخشی از ناوگان به سوئز یک نکته مهم را درباره رفتار بازار نشان می‌دهد؛شرکت‌های کشتیرانی دیگر منتظر یک «پایان کامل بحران» نمی‌مانند؛ آنها ریسک را سرویس‌به‌سرویس و سفر‌به‌سفر قیمت‌گذاری می‌کنند.اگر شرایط امنیتی اجازه دهد، مسیر کوتاه‌تر جذاب‌تر خواهد شد؛ اگر ریسک افزایش پیدا کند، دماغه امید نیک همچنان در دسترس است.

اکنون تشدید بحران هرمز می‌تواند سرعت این چرخش را تعیین کند. اگر تنش‌ها مهار شود، بازگشت به سوئز احتمالاً ادامه خواهد یافت؛ اما گسترش درگیری می‌تواند خطوطی را که تازه به دریای سرخ برگشته‌اند، دوباره به مسیر آفریقا بازگرداند.