«عراق» با گریز از هرمز ، به آمریکا نفت صادر کرد!

سی نیوز -سرویس بین الملل*در روزهایی که خاورمیانه با سایه سنگین جنگ در آبراه‌های کلیدی دست‌وپنجه نرم می‌کند، اخبار حوزه انرژی از وقوع یک زلزله خاموش در نقشه ترانزیت نفت حکایت دارد. داده‌های مؤسسه معتبر «کپلر» نشان می‌دهد که عراق با همکاری سوریه، یک کریدور جایگزین تمام‌عیار را عملیاتی کرده و برای نخستین بار در تاریخ، محموله‌های نفت کوره خود را از طریق بندر «بانییاس» در مدیترانه و با عبور از خاک سوریه، روانه بازار ایالات متحده آمریکا کرده است!

این اتفاق بیش از آنکه یک معامله ساده تجاری باشد، پیام مشخصی برای معادلات انرژی منطقه و به‌ویژه منافع ژئوپلیتیک کشور عزیزمان ایران دارد. برای سال‌های متمادی، شریان حیاتی صادرات انرژی عراق به شدت وابسته به پایانه‌های جنوبی این کشور و ترددکشتی‌ها از تنگه راهبردی هرمز بوده است؛ آبراهه‌ای که سهم بزرگی از تجارت نفت جهان از آن عبور می‌کند و امنیت آن همواره با معادلات منطقه‌ای ایران گره خورده است. اما اکنون، بغداد با راهکارهایی نظیر گسیل روزانه صدها تانکر جاده‌ای از مرز «التنف» به سمت مدیترانه، عملاً در حال تمرین دادن اقتصاد خود برای زیستن در فضایی به دور از خلیج فارس است.

حرکت این نفتکش‌های غول‌پیکر از سوریه به مقصد خلیج مکزیک، زنگ خطری جدی را به صدا درمی‌آورد. این اقدام نشان می‌دهد که کشورهای حاشیه خلیج فارس دیگر حاضر نیستند تمام تخم‌مرغ‌های خود را در سبد آبراه‌های تحت‌تأثیر تنش‌های سیاسی بگذارند. تلاش برای تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی و دور زدن چالش‌های امنیتی خلیج فارس و تنگه هرمز، راهبردی است که بغداد حتی پس از بازگشت احتمالی شرایط عادی به این منطقه، آن را کنار نخواهد گذاشت.

برای ناظران اقتصادی و سیاسی در داخل ایران، این رخداد نشان‌دهنده تغییراتی عمیق در بازی بزرگ انرژی است. وقتی همسایه غربی ایران موفق می‌شود با تکیه بر کریدورهای زمینی و بنادر مدیترانه‌ای، وابستگی خود به گلوگاه‌های سنتی خلیج فارس را کاهش دهد، پایتخت‌نشینان تهران باید بیش از پیش به تحولات سریع ژئوپلیتیک انرژی و تلاش رقبای منطقه‌ای برای بازتعریف نقشه راهبردی تجارت نفت دقت کنند؛ مسابقه‌ای پنهان که در آن، حفظ موقعیت ترانزیتی ایران در گرو هوشمندی تام در برابر دالان‌های جدید تجاری است.