تغییر قطب سوخترسانی دریایی از خلیج فارس به کانال پاناما
سی نیوز -*سرویس بین الملل-* جدیدترین دادههای رسمی منتشر شده از سوی «سازمان دریایی پاناما (PMA)» و «منطقه صنعتی نفت فجیره امارات» نشان میدهد که نقشه جغرافیایی سوخترسانی به کشتیهای اقیانوسپیما (بانکرینگ) در حال یک جابجایی بزرگ و تاریخی است.
بر اساس این آمار، در ماه فروردین-اردیبهشت (آوریل)، بندر فجیره امارات که سالها به عنوان یکی از سه هاب اصلی سوخترسانی جهان شناخته میشد، با افت سنگین و بیسابقه ۸۱.۱ درصدی در حجم فروش مواجه شده است؛ این در حالی است که در سوی دیگر جهان، کانال پاناما با رشد ۶ درصدی، سهم خود را از بازار جهانی افزایش داده است.
تداوم وضعیت بحرانی در فجیره
بندر فجیره پس از ثبت یک رکورد کاهشی تاریخی در ماه اسفند-فروردین (مارس)، در ماه آوریل نیز نتوانست از زیر فشار خارج شود و افت ماهانه ۲۰.۳ درصدی را تجربه کرد. اما ضربه اصلی، ریزش سالانه این بندر است؛ جایی که کل حجم سوخترسانی فجیره به رقم ناچیز ۱۲۶,۵۶۳ متر مکعب سقوط کرده است.
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند ریزش ۸۱.۶ درصدی فروش سوختهای کمسولفور (VLSFO) و افت ۸۰ درصدی سوختهای پرسولفور در فجیره، نشاندهنده تغییر مسیر خطوط کشتیرانی بینالمللی به سمت بنادر جایگزین و همچنین افزایش شدید ریسکهای ژئوپلیتیک و هزینههای ترانزیت در منطقه خلیج فارس و دریای سرخ است.
رشد پایدار پاناما در سایه سوختهای پاک
در همین بازه زمانی مجموع فروش سوخت در بنادر پاناما با ۶ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته (آوریل سال گذشته) به مرز ۴۸۶ هزار و ۴۶۱ تن متری رسید. عامل اصلی این رشد، جهش ۱۶.۶ درصدی تقاضا برای سوختهای کمسولفور (VLSFO) بوده که نشان میدهد قوانین زیستمحیطی سختگیرانه، مالکان کشتیها را به سمت این آبراه سوق داده است.
نکته جالب توجه دیگر، جهش خیرهکننده ۱۴۷.۸ درصدی در فروش گازوئیل دریایی (MGO) در پاناما است. همچنین آمار چهار ماهه نخست سال جاری نشان میدهد که پاناما با ثبت فروش ۱.۹۲ میلیون تن سوخت، رشد مستمر ۳.۸ درصدی را در مقایسه با سال گذشته حفظ کرده است. (شایان ذکر است که از آبان-آذر ۱۴۰۴ / نوامبر ۲۰۲۵ هیچ فروشی برای سوختهای ترکیبی زیستی در پاناما ثبت نشده است).
پرواز قیمتها در بازار جهانی سوخت
گزارشهای میدانی نشان میدهد که با وجود نوسان شدید در حجم تقاضای بنادر، قیمت سوخت کشتیها به دلیل بحرانهای زنجیره تأمین، جهش سرسامآوری داشته است.
میانگین قیمت سوخت کمسولفور (VLSFO) در بندر بالبوآ پاناما با رشد چشمگیر نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به ۹۲۹.۵ دلار در هر تن رسیده است. در فجیره نیز قیمتها هرچند کمتر از پاناما، اما با روندی صعودی به ۷۸۳ دلار در هر تن دست یافته است. این در حالی است که شاخص جهانی این سوخت (G20-VLSFO) اکنون روی عدد ۸۸۹.۵ دلار در هر تن ایستاده که نسبت به نرخ ۵۳۱ دلاری سال گذشته، حکایت از یک گرانی دستکم ۶۰ درصدی در هزینه حملونقل دریایی جهان دارد.
کارشناسان چه میگویند؟
جابجایی ترافیک دریایی از خلیج فارس به سمت قاره آمریکا، زنگ خطری جدی برای بنادر خاورمیانه است. اگر فجیره نتواند در ماههای آینده امنیت لجستیکی خود را بازآفرینی کند، کانال پاناما و بنادر شرق آسیا به طور کامل سهم امارات از این بازار پر سود را خواهند بلعید.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.