قدرت دریایی ایران، بازی آمریکا را متوقف میکند
سی نیوز-* در روزهای اخیر، دونالد ترامپ بار دیگر ایران را هدف تهدیدهای لفظی شدید قرار داده و از حرکت یک ناوگان عظیم آمریکایی به سمت آبهای پیرامونی جمهوری اسلامی خبر داده است. این تحرکات در حالی صورت میگیرد که منطقه خلیج فارس و دریای عمان همواره یکی از نقاط استراتژیک جهان به شمار میرود و امنیت آن ارتباط مستقیم با تأمین انرژی و ثبات اقتصادی جهانی دارد. کارشناسان امنیت دریایی معتقدند تهدیدهای اخیر آمریکا نه تنها نشانه فشار بر تهران برای مذاکره است، بلکه میتواند به بحرانی بزرگ در امنیت دریایی و منطقهای تبدیل شود؛ بحرانی که ایران با مجموعهای از ابزارهای بازدارنده و راهبردهای چندلایه آماده مواجهه با آن است.
یکی از مهمترین ابزارهای بازدارنده ایران، کنترل تنگه هرمز است. این گذرگاه حیاتی که بخش عمدهای از نفت جهان از آن عبور میکند، همواره بهعنوان اهرم ژئوپلیتیکی ایران عمل کرده است. مقامات ایرانی بارها تأکید کردهاند که امنیت تنگه هرمز یکجانبه نیست و هرگونه تهدید علیه منافع ملی ایران میتواند این تعادل را تغییر دهد. کارشناسان نظامی بر این باورند که حتی اختلال مقطعی در تردد نفتکشها میتواند بازار جهانی انرژی را دچار شوک کرده و فشارهای سیاسی و اقتصادی فراوانی بر متحدان آمریکا وارد آورد. این واقعیت باعث شده که بازیگران بینالمللی، اقدام نظامی مستقیم علیه ایران را خطرناک و غیرعاقلانه ارزیابی کنند.
در کنار تنگه هرمز، توانمندیهای نیروی دریایی ایران نیز بازدارندگی عملی قابل توجهی ایجاد میکند. ایران طی دو دهه گذشته تمرکز خود را بر جنگ نامتقارن دریایی و عملیات پراکنده گذاشته است. نیروی دریایی با بهرهگیری از آگاهی کامل از جغرافیای خلیج فارس و دریای عمان، استفاده از قایقهای تندرو، مینهای دریایی، سامانههای موشکی ساحلی و پهپادهای دریایی، توانسته امکان مقابله مؤثر با ناوگانهای کلاسیک و پرهزینه را فراهم کند. کارشناسان غربی اذعان دارند که برتری عددی و تکنولوژیک آمریکا الزاماً به معنای برتری عملیاتی در این منطقه نیست و هر اقدام نظامی در آبهای محدود خلیج فارس با عدم قطعیت و ریسک بسیار بالایی همراه است.
راهبرد ایران تنها محدود به دریای عمان و خلیج فارس نیست؛ بلکه جمهوری اسلامی با اتکا به تجربههای دفاعی، توان موشکی، و تواناییهای نامتقارن، آماده است تا در صورت هرگونه تجاوز احتمالی، پاسخ چندلایه و متناسب ارائه دهد. این پاسخها میتوانند دامنه وسیعی داشته باشند و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی آن فراتر از یک منطقه مشخص باشد. تحلیلگران دریایی معتقدند همین عدم قطعیت و قابلیت پاسخ متناسب، مهمترین عامل بازدارنده در برابر تهدیدات لفظی و تحرکات نظامی آمریکا است.
پیامدهای تهدیدهای اخیر فراتر از مرزهای ایران است. اختلال احتمالی در تردد دریایی، افزایش نااطمینانی در بازارهای انرژی، و فشارهای سیاسی بر متحدان آمریکا همگی میتوانند تعادل قدرت در منطقه را تغییر دهند. تحلیلگران معتقدند که ایران با تلفیق توانمندیهای نظامی بومی، استراتژی بازدارندگی دریایی، و مزیت ژئوپلیتیکی خود توانسته است جایگاه ویژهای در معادلات امنیتی منطقه ایجاد کند و گزینههای طرف مقابل را به شدت محدود سازد.
در مجموع، تجربه چند دهه گذشته نشان داده که ایران قادر است با تکیه بر توان دفاعی، بازدارندگی هوشمندانه و سیاست خارجی محاسبهشده، از منافع ملی خود دفاع کند و هرگونه اقدام نظامی بالقوه آمریکا را به گزینهای پرهزینه و نامطمئن تبدیل نماید. در چنین شرایطی، زبان تهدید آمریکا بیش از آنکه نشانه قدرت باشد، نمایانگر بنبست راهبردی واشنگتن در مواجهه با واقعیتهای میدانی و ژئوپلیتیکی منطقه است.
نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.