بنادر شمالی زیر فشار واردات

با تداوم محدودیت‌های وارداتی از مسیر جنوب و انتقال بخش عمده تأمین کالاهای اساسی به بنادر شمالی، حالا کمبود شناورها در دریای خزر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های واردکنندگان غلات و نهاده‌های دامی تبدیل شده است.

کاوه زرگران، رئیس انجمن غلات ایران معتقد است: ظرفیت فعلی ناوگان دریای خزر پاسخگوی حجم تقاضای ایجادشده نیست و دولت باید هرچه سریع‌تر برای اضافه شدن دست‌کم ۱۰۰ کشتی جدید به این مسیر اقدام کند؛ در غیر این صورت، روند تأمین کالاهای اساسی با چالش جدی روبه‌رو خواهد شد.

وی افزود: ذخایر ذرت کشور برای سه تا چهار ماه آینده کفایت می‌کند و در بخش جو نیز با توجه به فصل برداشت تا پنج یا شش ماه آینده نگرانی خاصی در حوزه تأمین وجود ندارد. بااین‌حال، کنجاله سویا نسبت به سایر نهاده‌ها شرایط مطلوب‌تری ندارد و باید برای تامین آن، برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد.

زرگران در ادامه یادآور شد: فرآیند واردات روغن، برنج و سایر کالاهای اساسی از مسیرهای جایگزین در حال انجام است و بخشی از روغن موردنیاز کشور اکنون از طریق دریای خزر وارد می‌شود. سایر کالاها نیز از مسیرهای زمینی در حال تامین هستند. وی پیش‌بینی کرد: بازار غلات و زنجیره تأمین کشور دست‌کم تا دو یا سه ماه آینده با بحران جدی روبه‌رو نشود.

 

کنجاله آفتابگردان؛ جایگزین موقت سویا

زرگران با اشاره به محدودیت‌های تأمین کنجاله سویا گفت: در وضعیت فعلی می‌توان از نهاده‌های جایگزین مانند کنجاله آفتابگردان روسیه استفاده کرد یا واردات کنجاله سویا را از مسیرهایی غیر از بنادر جنوبی انجام داد؛ روندی که هم‌اکنون نیز در حال اجراست.

وی درعین‌حال هشدار داد: وضعیت جوجه‌ریزی در کشور نسبت به سال گذشته کاهش یافته و این مسئله می‌تواند از یک‌سو تقاضا برای غلات را کمتر کند؛ اما از سوی دیگر بر روند تولید مرغ و تخم‌مرغ اثرگذار باشد.

 

واردات در جریان جنگ هم متوقف نشد!

رئیس انجمن غلات ایران تأکید کرد: حتی در دوره تنش‌ها و شرایط جنگی نیز واردات کالاهای اساسی به کشور متوقف نشده است. در برخی مقاطع با هماهنگی‌های انجام‌شده، تعدادی از کشتی‌ها توانستند از تنگه هرمز عبور کنند و کالاها از مسیر جنوب وارد کشور شوند. وی اضافه کرد: اکنون بخش عمده این فرآیند از طریق بنادر شمالی ادامه دارد و در زمینه تأمین کالا، اختلال جدی مشاهده نمی‌شود.

 

بحران اصلی واردکنندگان؛ کمبود نقدینگی و بدهی دولت

زرگران مهم‌ترین مشکل فعالان این حوزه را کمبود سرمایه در گردش عنوان کرد و گفت: پس از حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از دهم دی‌ماه سال گذشته و انتقال نرخ ارز به تالار دوم، سرمایه در گردش موردنیاز واردکنندگان تقریباً پنج برابر شده است.

به گفته وی، دولت در شرایطی که باید برای تامین نقدینگی این بخش راهکار ارائه می‌کرد، نه‌تنها حمایتی نکرده، بلکه بخش بزرگی از مطالبات واردکنندگان نیز همچنان پرداخت‌نشده باقی مانده است.

زرگران در ادامه تصریح کرد: واردکنندگان کالاهای خود را در سامانه بازارگاه عرضه و بر اساس آن، ارز دریافت می‌کردند، اما پس از تغییر ناگهانی نرخ ارز، بخش خصوصی حدود پنج میلیارد دلار از دولت طلبکار شد؛ رقمی که با وجود تصمیمات اتخاذشده، هنوز پرداخت نشده است.

وی افزود: بخشی از سرمایه واردکنندگان متعلق به خود شرکت‌ها بوده، بخشی از طریق تسهیلات بانکی تأمین شده و بخشی نیز بر پایه اعتبار فروشندگان خارجی شکل گرفته است. همه این بخش‌ها اکنون تحت‌فشار قرار گرفته‌اند و بزرگ‌ترین بحران فعلی واردکنندگان، نقدینگی و بدهی دولت به بخش خصوصی است.

 

چالش‌های واردات غلات از روسیه و مسیر دریای خزر

زرگران در تشریح چالش‌های واردات غلات از روسیه و مسیر دریای خزر گفت: بنادر شمالی کشور از سه بخش اصلی تشکیل شده‌اند؛ بنادر مبدأ، شناورها و بنادر مقصد.

وی درباره بنادر مقصد در ایران تأکید کرد: زیرساخت‌های مناسبی در بنادر شمالی کشور وجود دارد و ظرفیت توسعه این امکانات نیز فراهم است، اما در بخش بنادر مبدأ به‌ویژه در روسیه و بندر آکتائوی قزاقستان، محدودیت‌های زیرساختی جدی دیده می‌شود.

به گفته رئیس انجمن غلات ایران، اگرچه اکنون به دلیل نبود یخبندان و باز بودن مسیر ولگا، شرایط مناسبی برای حمل‌ونقل وجود دارد، اما امکانات بنادر مبدأ همچنان پاسخگوی حجم بالای تقاضا نیست.

 

دریای خزر فقط ۱۸۰ شناور فعال دارد

زرگران کمبود شناورها را اصلی‌ترین چالش فعلی واردات از شمال کشور دانست و گفت: در دریای خزر تنها حدود ۱۸۰ کشتی فعال وجود دارد؛ ناوگانی که اکنون تحت تأثیر انتقال بخش بزرگی از واردات کشور به شمال، با فشار شدید تقاضا روبه‌رو شده است.

او با اشاره به افزایش کرایه حمل‌ونقل دریایی تأکید کرد: ناوگان فعلی نه‌تنها با رشد هزینه‌ها مواجه شده است، بلکه توان پاسخگویی کامل به نیاز کشور را نیز ندارد.

به اعتقاد زرگران، دولت باید هرچه سریع‌تر یکی از شرکت‌های کشتیرانی ایرانی را مأمور کند تا از طریق چارتر کشتی، ناوگان خزر را تقویت کند و در شرایط فعلی حداقل ۱۰۰ کشتی جدید باید به این مسیر اضافه شود تا امکان تأمین کالاهای فله، نهاده‌های دامی و حتی کالاهای تانکری فراهم شود.

وی در ادامه بیان کرد: اکنون ازنظر زمانی، فصل مناسبی برای استفاده از بنادر شمالی است، اما کمبود کشتی مانع اصلی در مسیر واردات کالاهای موردنیاز کشور محسوب می‌شود.

 

نگرانی از خدشه‌دار شدن اعتبار تجار ایرانی

رئیس انجمن غلات ایران مهم‌ترین مطالبه بخش خصوصی از دولت را تسویه بدهی‌ها عنوان کرد و گفت: این موضوع تنها به رفع مشکل نقدینگی محدود نمی‌شود، بلکه به اعتبار بین‌المللی تجار ایرانی نیز ارتباط مستقیم دارد.

وی اضافه کرد: اعتبار بازرگانان ایرانی بخشی از اعتبار ملی کشور است و زمانی که دولت در قبال تعهدات خود، به بخش خصوصی بدعهدی می‌کند، این مسئله به طرف‌های خارجی نیز منتقل می‌شود.

زرگران در پایان اذعان کرد: ادامه این وضعیت، می‌تواند اعتبار تجار ایرانی را خدشه‌دار کند؛ بنابراین دولت باید هرچه سریع‌تر وضعیت پرداخت بدهی‌ها را تعیین تکلیف کند تا علاوه بر حفظ امنیت غذایی کشور، اعتبار فعالان اقتصادی نیز آسیب نبیند.

منبع:سایت خبری نگاشته