ما به مسوولیت خود به عنوان قدرت دريايي عمل نكرده‌ايم

وزير راه و شهرسازي با اشاره به بخشي از اظهارات رئيس انجمن كشتيراني و خدمات وابسته درباره اينكه ما چه قدر مي‌توانيم ترانزيت كالا از ايران را افزايش دهيم يا اينكه تأسيسات دريايي بنادر جنوب خليج فارس و توسعه شبكه ريلي ميان آنها با چه سرعتي در حال پيشروي است و ما تا چه اندازه قدرت رقابت با آنها را داريم، گفت: چرا اين اتفاقات افتاده است؟ چون ما به عنوان قدرت دريايي به مسئوليت خود عمل نكرده‌ايم. قدرت كه فقط اعمال حاكميت نيست؛ قدرت بايد آينده را تضمين كند.
عباس آخوندی در مراسم گرامي داشت هفته حمل و نقل، تقدير از فعالان حمل و نقل دريايي و امضا قراردادهاي سرمايه گذاري به ارزش ۳۷ هزار و ۷۰۰ ميليارد ريال ميان بنادر كشور و بخش خصوصي که در در هتل هما برگزار شد، با بيان اينكه ايران همواره چهارراه جغرافيا و حوادث بوده است، افزود: اين چهارراه چه در جهت شمالي جنوبي و اتصال آسياي ميانه و روسيه و آذربايجان به جنوب و چه در جهت شرقي غربي براي اتصال چين و اروپا به يكديگر و چه در حوزه راه‌هاي زميني و دريايي همواره نقش تاريخي و ژئوپليتيك را با هدف جابه جايي بار و مسافر بازي كرده است.
وی اضافه کرد: اگر از اين حركت و جابه جايي ماليات بگيريم يا سخت‌گيري كنيم چه مي‌شود؟ آيا دنيا منتظر ما مي‌ماند؟ نه؛ مسير موازي براي آن تشكيل مي‌دهد. ما در يك نبرد سياسي هستيم و افزون بر وجود منافع اقتصادي در اين نبرد، عده‌اي كمر همت براي تخريب منافع ملي ما بسته‌اند بنابراين بايد عبور از ايران همواره راحت باشد اگر اين كار را نكنيم مسير افغانستان و پاكستان يا تركيه ايجاد مي‌شود. اگر هزينه مبادله كالا را زياد كنيم نتيجه‌اش مي‌شود تأسيسات عظيم بنادر جنوب خليج فارس؛ بنابراين مسئوليت ما اين است كه هزينه مبادله اعم از اقتصادي، سياسي، اجتماعي و … را در منطقه كاهش دهيم تا هزينه عبور از ايران كم شود.

آخوندی با اشاره به اینکه افزايش ميزان ترانزيت با كاهش هزينه رقابت‌پذير مي‌شود، گفت: اولين هزينه‌اي كه بايد كاهش يابد هزينه سياسي، سپس امنيتي، اقتصادي و در نهایت امنيت اجتماعي است.
وزير راه و شهرسازي تصريح كرد: من عميقا به اين فرمايش رهبر معظم انقلاب كه اعلام كردند ايران بايد شاهراه شمال به جنوب و شرق به غرب باشد از بن دندان معتقدم. اما براي عمل به اين حرف بايد براي اجزاي مختلف كاهش ريسك‌ها كار كرد.
وي تأكيد كرد: من بيشتر به خودم تذكر مي‌دهم نه شما؛ چون كساني كه در موضع قدرت هستند فكر مي‌كنند هر كاري مي‌توانند بكنند در حالي كه در برابر هر يك واحد قدرت، ۱۰ واحد مسئوليت دارند و اگر مسئولي به اين موضوع توجه نداشته باشد به خودش و مردمش ضرر مي‌زند؛ اين بحث «قدرت ـ مسئوليت» مي‌تواند آينده امنيت ملي را رقم بزند.

وزير راه و شهرسازي همچنین با اشاره به وجود رابطه مثبت ميان قدرت و مسئوليت اجتماعي، گفت: اينكه سازمان بنادر قدرتمندي داشته باشيم ولي شهرهاي ساحلي ما فقير باشند يعني يك جاي كار ايراد دارد.

وی با تاکید بر اینکه صنعت حمل و نقل دريايي يك صنعت جهاني است و محدود به مرزهاي ما نمي‌شود، تصریح کرد: هميشه و هر وقت درباره صنعت حمل و نقل دريايي سخن مي‌گويم محور سخنانم بازيابي نقش ايران در اين صنعت جهاني است. بحث من درباره موضوع «قدرت ـ مسئوليت» است. ايران چه در حوزه نظامي و چه حوزه سيويل و بندري نشان داده كه يك قدرت دريايي است و مهم اين است كه از اين قدرت دريايي چه بهره‌اي به نفع مردم اتخاذ كنيم و اين قدرت چه مسئوليتي براي مردم ايران، منطقه و جهان در پي دارد.

آخوندی با اشاره به جمع آوري ۶ هزار سند تاريخي در دانشنامه جزاير ايران از سوي سازمان بنادر و دريانوردي و با همكاري دانشگاه تهران، افزود: اين اسناد يادآوري مي‌كند ايران در موقعيت ژئوپليتيك و ژئواستراتژيك كم‌نظيري است و كشورمان همواره يك قدرت دريايي بوده است.

این وزیر دولت یازدهم با اشاره به اینکه بیشتر جمعيت كشور در فلات مركزي متمركز شده و سواحل را رها كرده‌ايم، ادامه داد: اگرچه بخش مهمي از اين مسأله به اقتصاد كلان كشور برمي‌گردد اما در اينكه ايران در حوزه دريا و دريانوردي حتي در قبل از دوره صنعتي نيز فعال بوده شكي نيست و در اسناد تاريخي ۲ هزار ساله كشورمان وجود نيروي دريايي در دوره هخامنشيان ديده مي‌شود.

آخوندي سپس به آثار اقتصادي مبحث «قدرت ـ مسئوليت» اشاره كرد و گفت: در كتاب پروفسور وورسون استاد دانشگاه اقتصاد لندن با نام «قدرت ثروت را نگريست» آمده كه اقتصاد خصوصي قدرتمند در دولت‌هاي قدرتمند به وجود مي‌آيد؛ دولت قدرتمند دولتي است كه بتواند سياست گذاري كرده و سياست‌ها را تنفيذ كند. دولتي كه فكر مي كند همه بايد هر روز صبح به او سلام كنند و در جزئيات از او اجازه بگيرند ضعيف است. دولت قدرتمند دولتي است كه مي تواند سياست‌هاي ملي را هم خوب تعيين و هم به خوبي اجرا كند.

وي با بيان اينكه هميشه سيستم‌هاي بيمه‌اي اروپايي‌ها براي من جالب بوده، افزود: ما در ايام جنگ فكر مي‌كرديم قدرت دولت در توزيع كوپني قندوشكر، حبوبات، برنج و دیگر اقلام خوراكي است در حالي آلمان‌ها يك شركت بيمه هرمس را راه‌اندازي كردند و گفتند هر كس مي‌خواهد به ايران صادرات كند مي‌تواند با نرخ بيمه یک درصد اين كار را انجام دهد اگر آنها نرخ بيمه را ۱۵ درصد اعلام مي‌كردند اصلا هزينه صادرات به ايران به صرفه نبود. اين معناي دولت قدرتمند است كه يك بخش خصوصي قدرتمند را در پي دارد در حاليكه ما در ايران هنوز هم مي‌گوييم همه بايد از ما اجازه بگيرند و يك بروكراسي عريض و طويل ايجاد مي‌كنيم جالب اينكه خود دولتمردان هم مي‌دانند كه اين اقدامات پشتوانه جدي ندارند.

وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه اولين مأموريت قدرت، ايجاد بخش خصوصي قدرتمند است نه درگير شدن با بخش خصوصي، ادامه داد: من وقتي قدرتمندم كه به عنوان دولت با صدها شركت خصوصي قدرتمند مذاكره كنم وقتي اين شركت‌ها نباشند، اساسا مذاكره معنايي ندارد حتي قدرت هم بي معني است. ما بايد فضايي ايجاد كنيم كه بخش خصوصي قدرتمندي در حوزه دريا ايجاد شود.

وي تصريح كرد: مسووليت سوم صاحب قدرت، مسئوليت اجتماعي است. مگر من مي توانم بگويم يك قدرت دريايي هستم ولي اكثر شهرهاي ساحلي من فقير باشند يا ۴۰ درصد جمعيت بندرعباس حاشيه نشين باشند يا بنادر چابهار و ميناب و جاسك و لنگه و … در وضع نزار باشند؟ بنابراين قدرت، مسئوليت اجتماعي هم در پي دارد كه مي گويد اگر قدرت دريايي هستي بايد زندگي خوبي در سواحل ايجاد كني نه اينكه يك سازمان بنادر خوب داشته باشي.

آخوندي با بيان اينكه وقتي در جلسات هيئت عامل سازمان بنادر و دريانوردي شركت مي‌كنم از اعداد و ارقامي كه اعضاي هيئت عامل ارائه مي‌دهند فاصله مي‌گيرم، اضافه كرد: در اين جلسات به اعضا مي‌گويم بيشتر مي‌خواهم بدانم زندگي بندرنشينان در چه وضعيتي است. وقتي تراكم جمعيت سواحل مكران ۴ و ۸ دهم نفر در هر كيلومتر مربع است يعني يك جاي كار ايراد دارد. نمي‌خواهم انتقادي حرف بزنم بلكه مي‌خواهم يادآوري كنم تا بنيان‌هاي فكري دريايي ما اصلاح شود مهم تر از اجراي پروژه‌هاي عمراني در بنادر، زندگي اجتماعي است. اگر بحث مي‌كنيم كه ايران دالان عبور شمال به جنوب يا شرق به غرب است اين دالان بايد در زندگي تمام كساني كه در دو طرف آن قرار دارند اثرگذار باشد. بايد تمام شهرهاي لب ساحل از چابهار تا خرمشهر نگين توسعه اقتصادي و اجتماعي شوند اگر نتوانستيم اينها را به هم پيوند بزنيم صرفا لوكيشن‌هايي در بندرعباس ساخته‌ايم كه باري را عبور مي‌دهند يعني خدمات دريايي ما به توسعه اقتصادي اجتماعي تبديل نشده است.

عضو كابينه دولت يازدهم با اشاره به مذاكرات سياسي بين‌المللي كشورمان گفت: آنچه در اين مذاكرات دنبال شد برداشتن اولين گام و اصلاح شرايط برجام و پسابرجام است يعني مي‌خواهيم در دنيا اعلام كنيم كه نقش سلبي صرف نداريم و نقش ايجابي ايفا مي‌كنيم. مي‌خواهيم از موقعيت ژئوپليتيك مان به نفع مردم منطقه و اقتصاد جهان استفاده كنيم. مي‌خواهيم اعلام كنيم كه ما قدرت رقابت با اقتصاد جهان را داريم كه لازمه آن داشتن موضع تعاملي با تمام دنياست.

آخوندي ادامه داد: اين علامتي كه ايران نشان داد بسيار بزرگ بود و ضمن تثبيت موقعيت ايران به مسئوليت منطقه‌اي خود نيز اقرار كرد؛ قدرت بي‌مسئوليت نمي‌تواند در درازمدت منافع مردم را تأمين و تضمين كند.

وي با بيان اينكه گام بعدي ايجاد شبكه‌هاي اقتصادي در جهان است تصريح كرد: هر چه قدر هزينه دالان اقتصادي كشور را كاهش دهيم در توجيه‌پذيرتر كردن توسعه سواحل و بنادر خليج فارس موفق‌تر بوده‌ايم بنابران توسعه بنادر و سواحل تنها توسعه تأسيسات نيست البته حتما به تأسيسات نياز داريم ولي نياز اصلي ما، بيشتر توسعه بندر اقيانوسي‌مان (چابهار) است تا بنادر خليج فارس. ولي مهم‌تر از آن ايجاد شبكه اقتصادي حمل كالاست.

آخوندي با اشاره به توسعه روزافزون بنادر جنوب خليج فارس و راه‌آهن اتصالي ميان اين بنادر گفت: اين اتفاقاتي كه در بنادر جنوب خليج فارس با اين هزينه‌هاي سرسام‌آور واقع مي‌شود براي رهايي كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس از تنگه هرمز است. آنها مي‌خواهند بگويند ما داريم از پايين خليج فارس و از طريق خشكي به يكديگر وصل مي‌شويم تا اتكائمان به تنگه هرمز كمتر شود؛ آيا بر ما ايراني‌ها فرض نيست تا كمترين وابستگي به تنگه هرمز را ايجاد كنيم؟ آيا لازم نيست بندر اقيانوسي مان (چابهار) را توسعه دهيم؟

وي راهكار دستيابي به اين هدف را دو اقدام دانست و گفت: نخست بايد به بنادر درياي عمان بيشتر اهميت بدهيم؛ دوم، به دالان ايران بيشتر اهميت بدهيم تا بنادر جنوبي‌مان كم اهميت‌تر شوند.

وزير راه و شهرسازي با توصيه به بازرگانان ايراني مبني بر ايجاد شبكه جهاني اقتصادي جابه جايي كالا، افزود: وقتي بندر آستاراخان روسيه را از نزديك ديدم، متوجه شدم بازرگانان ايراني تأسيسات خوبي در اين بندر دارند كه در شرايط پساتحريم اين بندر روسي مي‌تواند اثرگذار باشد اما يك نقطه كافي نيست و ما بايد در بنادر درياهاي خزر، سياه و مديترانه هم چنين تأسيساتي ايجاد كنيم. برعكس، بايد اجازه دهيم تا بازرگانان جنوب خليج فارس در بنادر ما تأسيسات داشته باشند تا عبور كالا از دالان ايران رخ دهد. يعني به بازرگانان خارجي اجازه دهيم تا در سواحل ما تأسيسات داشته باشند و بازرگانان ايراني در بنادر درياهاي خزر، سياه و مديترانه شبكه اقتصادي حمل كالا ايجاد كنند.

آخوندي با تاکید بر اینکه اکنون نياز به تأسيس شركت‌هاي چندمليتي با پررنگ بودن نقش ايراني ها احساس مي شود، بحث بعدي را مجهز شدن بنادر ايران به شبكه ريلي برشمرد و افزود: آقايان پورسيدآقايي و سعيدنژاد جلساتي در اين خصوص داشته‌اند. به نظر من بايد هزينه جابه جايي بار از كشتي به ريل تا جايي كه ممكن است كم شود تا ريل با جاده بتواند رقابت كند. البته برخي مي‌گويند هيچ وقت اين اتفاق نمي‌افتد؛ اين بسته به همت آقاي پورسيدآقايي دارد تا اين كار عملي شود. خوشبختانه سرمايه‌گذاري‌هاي خوبي در حوزه ريلي در حال انجام است و من شخصا اين سرمايه‌گذاري‌ها را دنبال مي‌كنم.

وزير راه و شهرسازي با اشاره به انعقاد قراردادهاي سرمايه‌گذاري در بنادر ايران گفت: ايجاد امكانات پسابندري كار خوبي است و اميدوارم به ثمر بنشيند ما پارسال شاهد امضاي قرارداد بخش خصوصي با بنادر كشور به ميزان بيش از دو هزار ميليارد تومان بوديم كه امسال اين رقم به ۳ هزار و ۷۷۰ ميليارد تومان رسيده است.

وي با اشاره به ساخت دبيرستان‌هاي دريايي با همكاري وزارت آموزش و پرورش و سازمان بنادر و دريانوردي تأكيد كرد: اقدامات فرهنگي در حوزه دريا اگرچه دير است اما كار خوبي است و اينكه فرزندان ما بدانند كه دريا جزئي از زندگي آنهاست سبب مي‌شود تا دريا را به عنوان يك امكان در انتخاب كسب و كار آينده خود برگزينند. در حالي كه از آن سوي مرزها نخبگان ما را مي‌برند، ما بايد سعي كنيم تا دريا را به بخشي از زندگي فرزندان و نخبگان خود تبديل كنيم.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.