ایجاد سوئز دوم در دل صحرای سینا

چندی پیش کانال جديد سوئز در مصر با حضور عبدالفتاح السيسي، رئيس جمهور مصر با حضور مقامات عالي رتبه ديگر کشورها افتتاح شد. اين کانال که با هزينه‌اي بیش از هشت ميليارد دلار با همکاري يک کنسرسيوم خارجي از جمله کشورهاي هلند، بلژيک و هند کمي بيش از يک سال پيش کارش را شروع کرده بود با حجم خاکبرداري قابل توجه 250 ميليون متر مکعبي تقريبا دو هفته پيش به پايان رسيده بود. اما باتوجه به تمام بررسي‌ها و عبور آزمايشي خطوط کشتيراني از آن، 6 آگوست سال 2015 ميلادي در مراسمي رسمي از سوي رئيس جمهوری مصر ژنرال عبدالفتاح السيسي که با لباس نظامي با يک قايق تاريخي از مقابل جايگاه مهمانان عبور کرد، رسما کارش را آغاز کرد.

ايده کهن، نياز امروز

اهميت ايده ساخت اين کانال جديد که از سوي السيسي مطرح شده است، همانند تصميم تاريخي جمال عبدالناصر، رئيس جمهور سوسياليست مصر درگذشته است که در آن زمان فرمان ملي شدن کانال را صادر کرد و توانست اقتصاد اين کشور را متحول کند. عبدالناصر در 1956 ميلادي با صدور غيرمنتظره فرمان ملي شدن کانال سوئز، توانست اداره اين آبراهه مهم بين‌المللي از کشورهاي انگلستان، فرانسه و رژيم صهيونيستي را با درگيري‌هاي گسترده به نام «بحران سوئز» در بخشي از خاک مصر، بازپس گيرد و اقتصاد مصر را که در آن زمان نيازمند جاني دوباره بود، زنده کند.
السيسي در کنفرانس خبري مربوط به خبر افتتاح اين آبراهه نوين در صنعت حمل و نقل دريايي با اشاره به برگزاري کنفرانس سرمايه‌گذاري مصر نوين که چندي پيش باحضور سران برخي از کشورهاي عرب در شرم‌الشيخ برگزار شده بود، گفت: هرچند ايده مصر نوين نيازمند سرمايه‌گذاري و البته استفاده از منابع اقتصادي گسترده است و اکنون اقتصاد مصر به دليل درگيري‌هاي سه سال گذشته آسيب پذير شده اما براي ساخت کانال سوئز قصد استفاده از منابع خارجي نداريم و مي خواهيم تمام کار را با سرمايه مصري انجام دهيم.

وي افزود: بنابراين با توجه به اين موضوع که در شرايط فعلي مصر نيازمند تحول تازه اقتصادي در زندگي و معيشت مردم است ايده ساخت اين کانال را طراحي کرديم.

کاري عظيم؛ درآمدي هنگفت
براساس اطلاعات موجود از قرارداد ساخت و طراحي اين کانال جديد، سوئز نوين که با عرض بيش از 100 متر و عمق 24 متر در طول نزديک به 40 کيلومتر با خاکبرداري بيش از 258 ميليون متر مکعب از صحرا و هزينه‌اي بیش از هشت ميليارد دلار افتتاح شد، می‌تواند سالانه حجم قابل توجهي به اقتصاد ضعيف مصر که خالي از گردشگران شده است کمک کند، به شکلي که در صورت تکميل کل پروژه و شهرک هاي صنعتي اطرافش، ‌در آينده درآمد مصر از اين منطقه تا 100ميليارد دلار در سال خواهد رسيد. مسئولان اداره کانال سوئز مي‌گويند: افتتاح اين پروژه عظيم و کم نظير در سطح جهان با افزايش تردد کشتي‌ها از تعداد 46 فروند کنوني به 97 کشتي در روز مي‌تواند تحولي عظيم در جابه جايي کالابين قاره‌هاي مختلف ايجاد کند.
آدميرال مهاب مانيش، رئيس هيات اداره کننده کانال سوئز در کنفرانس خبري قبل از افتتاحيه اين کانال گفت: با توجه به امکانات موجود کانال سوئز قديمي، هنگامي که دو کشتي در جهت مخالف قصد عبور از کانال را داشتند در ميانه راه يکي از کشتي‌ها بايد در درياچه تمساح براي مدتي منتظر مي‌ماند تا کشتي ديگر (مسير جنوب به شمال) از کانال عبور مي‌کرد که گاهي اين توقف به بيش از 18 ساعت مي‌رسيد. اما امروز ديگر خبري از توقف نيست.

به گفته اين مقام مسئول، اکنون مصر از محل کانال سوئز سالانه نزديک به 5/4 ميليارد يورو درآمد کسب مي‌کند و با افزايش توان عبور و مرور منطقه با افتتاح کانال دوم اين مبلغ تا سال 2023 به نزديک 15 ميليارد يورو افزايش خواهد يافت اما در افق کوتاه مدت توان درآمدزايي کانال سوئز براي مصر باستاني نزديک به دوبرابر خواهد شد.

طرحي ملي، سرمايه مصري
همان طور که رئيس جمهور مصر گفته است، کل مبلغ هشت ميليارد دلار هزينه ساخت سوئز دوم به صورت ملي و بدون هيچ وام يا سرمايه خارجي تامين شده است. به اين صورت که تقريبا يک سال قبل از اجرايي شدن اين طرح دولت مصر با اعلام اين طرح ملي اقدام به انتشار اوراق قرضه کرد .
جمال عبدالرحمن، يکي از مقامات اقتصادي مصر در اين باره به يورونيوز گفت: يکي از افتخارات دولت السيسي اين موضوع بود که هيچ پول خارجي را وارد اين طرح نکرد اما جالب‌ترين موضوع درباره تامين هزينه کل مبلغ مورد نياز مدت زمان و شرايط فروش اوراق قرضه بود که از سوي مردم مصر بخوبي مورد استقبال قرار گرفت.
وي افزود: همان طور که مي‌دانيم اکنون اصلي ترين صنعت مصر يعني گردشگري دوران بسيار سختي را سپري مي‌کند و هنگام اعلام خبر فروش اوراق قرضه، زياد مطمئن نبوديم که بتوانيم اين اوراق را به فروش برسانيم اما در همان روزهاي اول متوجه استقبال گسترده مردم از اين رويداد تاريخي در مصر شديم، به صورتي که اکثر اوراق فروش رفت.
در همين حال به گزارش شبکه الجزيره، رحمن عبدالرحمن، يک شهروند مصري که در مراسم افتتاحيه اين کانال جديد شرکت داشته درباره اهميت سرمايه‌گذاري مردم در اين طرح به اين شبکه گفت: روزي که دولت السيسي اعلام کرد براي انجام اين نوسازي و بازسازي کانال سوئز قصد فروش اين اوراق را دارد هرگز به اين موضوع فکر نکردم که ممکن است دولت سقوط کند و پولم از دست برود. بلکه فقط براي حمايت از اقتصاد کشورم بود که تمام سرمايه خود را براي اين طرح هزينه کردم و اوراق مربوطه را خريدم.

اهميت اقتصادي سياسي
هرچند امروز بيشتر اخبار، مربوط به اهميت اقتصادي افتتاح کانال دوم سوئز بوده اما برخي کارشناسان معتقدند اهميت اين کانال تنها براي مصر وجه اقتصادي ندارد، بلکه پس از نزديک به پنج سال ناآرامي و البته درگيري‌هاي منطقه اي در اين کشور مي‌تواند دستاوردهاي مهم سياسي نيز براي سرزمين فراعنه به ارمغان آورد.
ميشل حنا، يکي از مقامات ارشد سازمان همکاري‌هاي اقتصادي مستقر در نيويورک که در مراسم افتتاحيه کانال سوئز جديد نيز حضور داشت، در اين زمينه گفت: اگر دولتمردان مصري بتوانند اين آبراهه جديد را بدون هرگونه درگيري فرقه‌اي يا نظامي افتتاح و اداره کنند در واقع تصويري جديد از مصر را به جهان ارسال کرده که باعث رونق دوباره اقتصاد در اين سرزمين خواهد شد.
به عقيده اين مقام ارشد، این پيام هنگام ساخته شدن کانال سوئز نوين از سوي مصر به جهان مخابره شده است. چون در طول مدت زمان ساخت اين آبراهه جديد نيروي نظامي مصر با قدرت کامل از تمام تجهيزات و پيشرفت کار مراقبت کرده و مراحل آزمايشي عبور کشتي‌ها در اين مسير کاملابدون خطر انجام شده است.

در همين رابطه آدميرال مهاب مانيش، رئيس هيات اداره کننده کانال سوئز با اشاره به تابلوها و سخنان نوشته شده مقامات مسوول مصر بر روي آن به تايمز گفت: پيام دولتمردان مصر بخصوص ژنرال عبدالفتاح السيسي به جهان کاملاروشن است. چون در ورودي کانال جديد يک تابلوي بزرگ نصب شده که روي آن نوشته شده است: «به مصر و کانال امن سوئز خوش آمديد» بنابراين مصر قصد دارد تا امنيت منطقه را به تمام کشورها اعلام کند. اين مقام ارشد در کشور مصر تصريح کرد: بزودي تمام جهان و خطوط کشتيراني بين‌المللي از کانال سوئز جديد استفاده خواهند کرد. چون به تک تک آنها پيام فرستاده‌ايم و گفته‌ايم مي‌خواهيم اداره کانال امن و ايمن سوئز را به دست بگيريم، از اين رو جهان به امنيت برقرار شده اعتماد خواهد کرد.

نگراني‌هاي امنيتي
از سوي ديگر امر عدلي، يکي از مقامات مقيم در مرکز تجاري خاورميانه واقع در شهر بيروت که در مراسم افتتاحيه سوئز نوين حاضر بود گفت: پيام سياسي مقامات مصري به جهان در کمال خونسردي با بازديد ژنرال السيسي روي يک قايق از کانال سوئز اغاز شد. چون ظاهرا مصر تمام تلاش خود را براي برقراري امنيت اين کانال انجام داده است. اين درحالي است که انجام اين پروژه عظيم نشان دهنده آن است که دوباره اقتدار نيروي نظامي مصر به اين سرزمين بازگشته و بايد منتظر اقدامات جديدي در سرزمين فراعنه باشيم.
وي افزود: با اين حال نشانه هاي زيادي از نگراني براي اداره و آينده اين آبراهه جديد در مصر ديده مي‌شود که ريشه در درگيري‌هاي منطقه و آشوب‌هاي فرقه اي در اطراف اين کشور و همسايگانش دارد که مي‌تواند نکته منفي براي تجارتي آزاد باشد.
وي با تاکيد بر اهميت حضور سرمايه‌هاي خارجي و شرکت‌هاي چندمليتي در حفظ امنيت منطقه گفت: اگرچه اين منطقه امکانات و ظرفيت بسيار بالايي براي ايجاد شغل و درآمدزايي براي مصر دارد اما تا زماني که خارجي‌ها و سرمايه‌هاي خارجي به منطقه وارد نشوند، نمي‌توان گفت امنيت کامل برقرار مي‌شود. چون هنگامي که سرمايه‌هاي خارجي به منطقه وارد شود بدون ترديد کشورهاي سرمايه‌گذار مي‌توانند براي تامين امنيت آن حساس باشند و به مصر کمک کنند. بنابراين به عقيده من، اين قمار بزرگي است که مصر در اين دوره از زمان با توجه به آسيب پذير بودن اقتصادش روي ساخت کانال دوم سوئز انجام داده است.

سوئز جديد و آينده اقتصادي مصر
با توجه به سرمايه‌گذاري عظيم مصر براي بازگشايي آبراهه جديد سوئز، بسياري از کارشناسان اقتصادي معتقدند ممکن است به دليل برخي ناآرامي‌ها بخصوص حضور داعش در کشورهاي منطقه، منافع اقتصادي مصر از اين آبراهه جديد تامين نشود، درحالي که دولتمردان در اين ميان نظرات ديگري ارائه کرده اند.
ژنرال عبدالفتاح السيسي با اشاره به اهميت سرمايه‌گذاري مصر در اين آبراهه براي اقتصاد کشورش در مراسم افتتاحيه کانال گفت: نبايد فراموش کرد اين سرزمين نيازمند سرمايه‌گذاري خارجي است و بايد براي آن برنامه‌هاي هدفمندي داشته باشيم.
وي ادامه داد: امروز گرد هم جمع شديم تا جشن افتتاح اين آبراهه مهم در حمل و نقل دريايي جهان را نظاره کنيم. اما بايد بگويم اين پايان کار نيست بلکه براي اين منطقه برنامه‌هاي بلندمدت ديگري نيز داريم و اينجاست که بايد بگويم گرچه سرمايه‌هاي خارجي در ساخت کانال سوئز دوم به کار گرفته نشد اما قصد داريم از سرمايه‌هاي خارجي براي ساخت شهرک‌هاي صنعتي اطراف آن بهره‌مند شويم. بنابراين نه تنها امروز در منطقه‌اي امن حاضر شده‌ايم بلکه نويد امنيت بيشتري در آينده به شما مي‌دهم. اين گفته السيسي کارشناسان اقتصادي و سياسي را يک صدا کرد که رئيس جمهور مصر با زيرکي از امتياز سرمايه‌گذاري خارجي و تامين امنيت سرمايه‌گذاري باخبر است و قصد کرده تا تامين امنيت سوئز نوين مصري را با احداث شهرک‌هاي صنعتي چندمليتي تامين کند. 

ايران و موقعيت استراتژيک کانال سوئز
آبراه سوئز، کانال يا آبراهي ساخته شده به دست انسان است که درياي مديترانه را به خليج سوئز که شاخه‌اي از درياي سرخ است متصل مي‌کند. اين کانال در غرب صحراي سينا و شمال شرق کشور مصر واقع شده است. آبراه سوئز به عنوان ميانبري براي کشتي‌ها و قايق‌هايي که از بندرهاي قاره اروپا و آمريکا به سمت بندرهاي جنوب شرق آسيا، شرق آفريقا و قاره اقيانوسيه در رفت وآمد هستند، ساخته شده است. کانال سوئز سريع‌ترين مسير کشتيراني بين اروپا و آسياست. چيزي حدود ۷ درصد کل تجارت دريايي دنيا از اين کانال انجام مي‌شود.

ايرانيان حفرکننده اولين کانال سوئز
سابقه تاريخي احداث کانال سوئز به ايرانيان بازمي‌گردد. داريوش اول، شاهنشاه هخامنشي هنگامي که مي‌خواست بخش‌هاي باختري و خاوري شاهنشاهي خود را با يک راه آبي به هم بپيوندد، بايد به کشف راه‌هاي آبي ناشناخته دست مي‌زد. از اين رو به «اسکولاکس کاريايي» اهل کارياندا، فرمان داد با چند کشتي جنگي پارسي سراسر کرانه‌هاي دريايي شاهنشاهي را شناسايي کند و در اين باره گزارش دهد. وي پس از 30 ماه به «سوئز» کنوني رسيد. داريوش به دليل اهميت راه دريايي ميان مصر و ايران دستور ساخت آبراهي ميان درياي سرخ و درياي مديترانه را از راه نيل در اواخر سده ششم پيش از ميلاد داد تا کشتي‌هاي ايراني بتوانند براحتي از آن عبور کنند. داريوش لوحه‌اي سنگي با خطوط ميخي پارسي، عيلامي، بابلي و مصري را به يادمان گذاشت:
«… من پارسي هستم و به همراهي پارسيان مصر را گرفتم، امر کردم اين کانال را بکنند از «پي رو» نيل که از مصر جاري است تا دريايي که از پارس بدان رود. اين آبراه کنده شد، چنان که فرمان دادم و کشتي ها از مصر به وسيله اين کانال به سوي ايران روانه شدند چنان که اراده من بود.»

مروري بر تاثيرات سوئز جديد

مدت زمان انتظار کشتي ها از 18 ساعت فعلی به 11 ساعت رسید. تعداد کشتي‌هاي عبوري از 50 فروند به 97 فروند در روز در سال 2023 رسید. کاهش مدت زمان انتظار کشتي‌ها براي عبور از کانال سوئز مي‌تواند از نظر اقتصادي تا سال 2023 براي مصر دو برابر بيشتر درآمد ایجاد کند به نحوی که از حدود پنج میلیارد دلار فعلی در سال 2023 به بیش از 13 میلیارد دلار برسد.

منبع: جام جم

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.